e-Fatura ve e-Arşiv Fatura Uygulamasına Geçiş Süreci

e-Fatura ve e-Arşiv Fatura, kâğıt faturayla aynı hukuki niteliğe sahip olan ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın belirlediği standartlara göre elektronik ortamda düzenlenen faturalardır. Bu yazıda uygulamaya kimlerin hangi tarihte geçmek zorunda olduğu, başvuru ve mali mühür süreci, yararlanma yöntemleri ile geçişten sonra belge düzenlenirken dikkat edilecek noktalar yürürlükteki mevzuata göre ele alınmaktadır.

e-Fatura ve e-Arşiv Fatura Nedir?

e-Fatura, veri biçimi ve standardı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenen, satıcı ile alıcı arasındaki iletimi Başkanlığın merkezî sistemi üzerinden gerçekleşen elektronik faturadır. e-Arşiv Fatura ise elektronik ortamda oluşturulan ve e-Fatura dışında kalan elektronik faturadır. İkisi de yeni bir belge türü değildir, kâğıt faturayla aynı hukuki niteliğe sahiptir. Aralarındaki fark alıcıya ve iletim biçimine dayanır.

  • e-Fatura yalnızca uygulamaya kayıtlı mükellefler arasında düzenlenir ve alıcıya Başkanlığın e-Fatura uygulaması üzerinden iletilir.
  • e-Arşiv Fatura, uygulamaya kayıtlı olmayan vergi mükelleflerine ve vergi mükellefi olmayanlara düzenlenir. Alıcının talebine göre kâğıt çıktı olarak veya elektronik ortamda teslim edilir.

Yasal Dayanak

Uygulamanın dayanağı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 242. maddesidir. Madde elektronik belgeyi tanımlar, Kanun'daki belge hükümlerinin elektronik belgeler için de geçerli olduğunu belirtir ve usul ve esasları belirleme yetkisini Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verir.

Ayrıntılar 19 Ekim 2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde düzenlenmiştir. Tebliğ 515, 526, 535, 550, 573 ve 589 sıra numaralı tebliğlerle değiştirilmiştir. Son değişiklik 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. e-İrsaliye ve e-Defter gibi diğer uygulamalar e-dönüşüm uygulamaları sayfasında ele alınmıştır.

e-Fatura Uygulamasına Geçmek Zorunda Olanlar

Tebliğ zorunluluğu hasılat tutarına ve faaliyet konusuna bağlamıştır. Hasılat ölçütünde brüt satış hasılatı veya satışlar ile gayrisafi iş hasılatı esas alınır ve bu tutarı aşağıdaki hadlere ulaşan veya hadleri geçen mükellefler kapsama girer. Hadler 2022 ve izleyen hesap dönemleri için belirlenmiştir, 2026 yılında da geçerlidir.

Mükellef grubu Uygulamaya geçiş zamanı Hasılat haddi
Faaliyet konusuna bakılmaksızın bütün mükellefler Hadde ulaşılan hesap dönemini izleyen yılın yedinci ayının başı 3.000.000 TL
İnternet sitelerinde veya diğer elektronik ortamlarda mal veya hizmet satanlar Hadde ulaşılan hesap dönemini izleyen yedinci ayın başı 500.000 TL
Gayrimenkul veya motorlu taşıt inşa, imal, alım, satım, kiralama işlemlerini yapanlar ve bunlara aracılık edenler Hadde ulaşılan hesap dönemini izleyen yedinci ayın başı 500.000 TL
Aracı hizmet sağlayıcıları, internette gayrimenkul ve motorlu araç ilanı yayımlayanlar, internet reklamcılığı hizmet aracıları, komisyoncu veya tüccar olarak sebze ve meyve ticareti yapanlar İşe başlama tarihinden itibaren 3 ay içinde Aranmaz
Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (I) sayılı listedeki mallar nedeniyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan lisans alanlar, (III) sayılı listedeki malları imal, inşa veya ithal edenler İşlemin gerçekleştiği ayı izleyen dördüncü ayın başı Aranmaz
Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları, medikal malzeme ve ilaç temin edenler Kuruma fatura düzenlemeye başlamadan önce Aranmaz
Yatırım veya işletme belgeli otel işletmeleri Faaliyete başlanan ayı izleyen dördüncü ayın başı Aranmaz
Şarj ağı işletmeci lisansı alanlar ve sertifikalı şarj istasyonu işletmecileri Faaliyete başlanan tarih Aranmaz

Hadlerin altında kalan mükellefler de isterlerse uygulamaya dâhil olabilir. e-Fatura uygulamasına geçen mükellef aynı süre içinde e-Arşiv Fatura uygulamasına da geçmek zorundadır.

Zorunluluğun Başladığı Tarih

Genel hadde ulaşan mükellef, ilgili hesap dönemini izleyen yılın yedinci ayının başından itibaren e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır. Hesap dönemi takvim yılı olan bir işletme hadde 2025 yılında ulaşmışsa zorunluluk 1 Temmuz 2026 tarihinde başlamıştır. Hadde 2026 yılında ulaşılırsa zorunluluk 1 Temmuz 2027 tarihinde başlar. Uygulamaya bu tarihte geçilebilmesi için başvurunun ve hazırlıkların önceden tamamlanması gerekir.

Tebliğ'de zorunluluğu doğuran başka durumlar da yer alır.

  • Kapsamdaki bir işletmenin sermaye şirketine dönüşmesi, birleşmesi, tam bölünmesi veya tür değiştirmesi hâlinde işlem sonrasındaki şirket de kapsama girer. Geçiş süresi, işlemin ticaret siciline tescil tarihini izleyen ayın başından itibaren üç ayı geçemez.
  • Başkanlık, riskli veya vergiye uyumu düşük bulduğu mükelleflere hasılata ve sektöre bakmaksızın, en az üç ay süre tanıyarak yazılı bildirimle zorunluluk getirebilir.

Zorunluluk tarihine kadar uygulamaya dâhil olmayan mükellefin GİB Portal hesabını Başkanlık re'sen tanımlamaya yetkilidir.

Uygulamaya Kayıtlı Olmayanlar İçin e-Arşiv Fatura Zorunluluğu

e-Arşiv Fatura uygulamasına dâhil olmayan mükellefler de Tebliğ'in 573 ve 589 sıra numaralı tebliğlerle değişen hükmüne göre aşağıdaki faturalarını e-Arşiv Fatura olarak düzenlemek zorundadır.

Mükellef 31 Aralık 2026'ya kadar 1 Ocak 2027'den itibaren
Ticari kazancı basit usulde tespit edilenler ile işletme hesabı esasına göre defter tutanlar Vergiler dâhil toplam tutarı 3.000 TL'yi aşan faturalar Bütün faturalar
Diğer mükellefler Bütün faturalar Bütün faturalar

Bilanço esasına göre defter tutanlar ikinci satırdaki gruptadır ve bu grup için tutar sınırı 1 Ocak 2026 tarihinde kalkmıştır. Bu faturalar Başkanlığın e-Belge düzenleme portalı üzerinden veya portala entegre olan izinli özel entegratörlerin sistemleri aracılığıyla düzenlenir. Uygulamaya kayıtlı olmayan mükellefler portala Dijital Vergi Dairesi kullanıcı kodu ve şifresiyle giriş yapar.

Uygulamadan Yararlanma Yöntemleri

Tebliğ'deki üç yöntemden biri başvuru sırasında seçilir ve şartları yerine getirilerek sonradan değiştirilebilir.

Yöntem İşleyiş Belgenin onaylanması e-Arşiv raporu
GİB Portal Belgeler Başkanlığın ücretsiz sunduğu internet portalında oluşturulur. Entegrasyon için yeterli altyapısı olmayan kullanıcılar için geliştirilmiştir. Mükellefin mali mührü veya elektronik imzası Gerekmez
Özel entegratör Belgeler Başkanlıktan izin almış entegratörün bilgi işlem sistemi üzerinden düzenlenir ve alınır. Mükellefin mali mührü veya elektronik imzası, mükellef isterse entegratörün mali mührü Günlük
Doğrudan entegrasyon Mükellefin kendi bilgi işlem sistemi Başkanlığın sistemine bağlanır. Başkanlığın belirlediği şartların sağlanması ve başvurunun uygun bulunması gerekir. Mükellefin mali mührü veya elektronik imzası Günlük

Özel entegratör kullanılması mükellefin saklama ve ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Mali Mühür ve Elektronik İmza

Elektronik belgelerin onaylanmasında tüzel kişiler mali mühür kullanır. Gerçek kişi mükellefler mali mühür veya nitelikli elektronik sertifika kullanabilir. Mali mühür, Başkanlık adına TÜBİTAK BİLGEM Kamu Sertifikasyon Merkezi tarafından hazırlanan elektronik sertifika altyapısıdır ve başvurusu bu merkezin internet sitesi üzerinden yapılır. Nitelikli elektronik sertifika ise yetkili elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından alınır.

Mali mührün, bildirilen yetkililerin kontrolü altında kullanılması zorunludur. Unvan değişikliğinde eski unvanı taşıyan sertifika geçerliliğini kaybeder, bu nedenle değişikliği izleyen 15 gün içinde yeni unvana uygun sertifika için başvurulması gerekir.

Başvuru, Test ve Kullanıma Başlama

Başvuru, elektronik imza araçları temin edildikten sonra bu araçlarla elektronik ortamda yapılır. Süreç aşağıdaki adımlardan oluşur.

  • Mali mühür veya nitelikli elektronik sertifikanın temin edilmesi
  • Yararlanma yönteminin belirlenmesi
  • e-Fatura uygulamasına elektronik başvurunun yapılması
  • e-Arşiv Fatura için GİB Portal başvurusunun yapılması veya izinli bir özel entegratörle anlaşılması
  • Kullanıcı hesabının Başkanlık tarafından tanımlanması

GİB Portal yönteminde hesap tanımlandıktan sonra belge düzenlenmeye başlanır. Portalın ayrıca bir test ortamı bulunur. Özel entegratör yönteminde mükellefin bilgilerini Başkanlık sistemine entegratör yükler ve e-Arşiv Fatura için Başkanlığa ayrıca başvurulması gerekmez. Doğrudan entegrasyonda başvurusu uygun bulunan mükellefe test kullanıcısı tanımlanır, entegrasyon tamamlandıktan sonra uygulama mükellefin kendi sistemi üzerinden kullanılır.

Uygulamaya dâhil olunan tarihten itibaren yedinci günün sonuna kadar kâğıt fatura da düzenlenebilir, ancak aynı işlem için elektronik ve kâğıt belgeden yalnızca biri düzenlenir. Bu sürenin sonundan itibaren elektronik belge düzenlenmesi zorunludur.

Alıcının Kayıtlı Kullanıcı Olup Olmadığının Kontrolü

Geçişten sonra her faturada önce alıcının e-Fatura uygulamasına kayıtlı olup olmadığına bakılır. Satıcı ve alıcının ikisi de kayıtlıysa aralarındaki faturaların tamamının e-Fatura olarak düzenlenmesi gerekir. Alıcı kayıtlı değilse e-Arşiv Fatura düzenlenir. Kayıtlı kullanıcıların güncel listesi ebelge.gib.gov.tr adresinde yayımlanır.

e-Fatura olarak düzenlenmesi gereken faturayı bu şekilde düzenlemeyen ve almayan mükellefler hakkında Tebliğ'e göre Kanun'daki ceza hükümleri uygulanır.

Temel Fatura ve Ticari Fatura Senaryoları

e-Fatura düzenlenirken bir senaryo seçilir. Temel fatura ile ticari fatura senaryoları arasındaki fark, alıcının faturaya sistem üzerinden yanıt verip veremeyeceğidir.

  • Ticari fatura senaryosunda alıcı faturayı sistem üzerinden kabul veya reddedebilir. Ret, faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren sekiz gün içinde sistem üzerinden verilen ret yanıtıyla yapılır.
  • Temel fatura senaryosunda alıcı itirazını aynı süre içinde yalnızca Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesinin üçüncü fıkrasındaki yollarla yapabilir. Bu yollar noter, taahhütlü mektup, telgraf ve güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik postadır.

Sekiz günlük süre Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesinin ikinci fıkrasına dayanır. Faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır.

İptal ve İtiraz Bildirimleri

Elektronik belgelerin iptalinin ve Türk Ticaret Kanunu'na göre yapılan ihbar ve ihtarların 1 Mayıs 2021 tarihinden itibaren elektronik ortamda Başkanlık sistemine bildirilmesi zorunludur. Temel fatura senaryosundaki e-Faturalarda iptal, e-Fatura İptal/İtiraz Portalı üzerinden yapılır. Taraflardan biri mali mührü veya elektronik imzasıyla talep oluşturur, karşı taraf talebi onaylar veya reddeder. Talebin, faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren sekiz gün içinde oluşturulması ve onaylanması gerekir. Bu süreden sonra sistem işleme izin vermez. Türk Ticaret Kanunu'ndaki yollarla yapılan itirazlar da aynı portal üzerinden Başkanlığa bildirilir.

e-Arşiv Faturada da iptal için sekiz günlük süre belgenin alıcıya iletildiği tarihten başlar. Talep, kullanılan yönteme göre portal üzerinden veya Başkanlığa gönderilen iptal raporuyla iletilir.

Fatura Düzenleme Süresi ve e-Arşiv Faturanın Teslimi

Elektronik belgeler de Kanun'daki sürelere tabidir. Vergi Usul Kanunu'nun 231. maddesinin 5 numaralı bendine göre fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.

e-Arşiv Faturada düzenleme tarihinin yanında düzenleme zamanının saat ve dakika olarak gösterilmesi zorunludur. İnternet üzerinden yapılan satışlarda e-Arşiv Faturanın elektronik ortamda iletilmesi ve üzerinde satışın internet üzerinden yapıldığını belirten ifadenin bulunması gerekir.

e-Arşiv Raporu ve Belgelerin Saklanması

Özel entegratör veya doğrudan entegrasyon yönteminde düzenlenen e-Arşiv Faturalara ilişkin rapor, günlük dönemler hâlinde ve en geç izleyen günün sonuna kadar Başkanlık sistemine gönderilir. GİB Portal kullanıcılarının ayrıca rapor gönderme yükümlülüğü yoktur.

Düzenlenen elektronik belgeler, üzerindeki mali mühür veya elektronik imzayla birlikte elektronik ortamda saklanır. Düzenleyen bakımından belgenin kâğıda basılarak saklanması söz konusu değildir. Saklamanın Türkiye'de yapılması zorunludur. Süre bakımından Vergi Usul Kanunu'nun 253. maddesindeki beş yıl ile Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesindeki on yıl geçerlidir.

Elektronik Yerine Kâğıt Fatura Düzenlenmesi

Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesi, elektronik belge olarak düzenlenmesi gereken faturanın kâğıt olarak düzenlenmesini faturanın verilmemesiyle aynı cezaya bağlamıştır. Belgeyi düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her belge için yazılması gereken tutarın yüzde 10'u oranında özel usulsüzlük cezası kesilir. 2026 yılında bu ceza bir takvim yılındaki ilk tespitte belge başına 17.000 TL'den az olamaz, sonraki tespitlerde alt sınır yükselir. Her belge türü için bir takvim yılında kesilecek cezanın toplamı 2026 yılında 17.000.000 TL'yi geçemez.

Tebliğ'e göre aşağıdaki hâllerde, kanuni düzenleme süresi geçirilmemek şartıyla kâğıt belge düzenlenmesi nedeniyle ceza kesilmez.

  • Başkanlığın bilgi işlem sistemlerindeki arıza, kesinti ve bakım
  • Mükellefin veya özel entegratörün sistemindeki, ispat edilebilen arıza, kesinti ve planlı bakım
  • Mali mührün veya elektronik imza aracının arızalanması ya da çalınması
  • Başkanlığın tebliğ, sirküler, kılavuz veya duyuruyla kâğıt belgeye izin vermesi

Mükelleflerin bu durumlar için yeterli miktarda matbu belge bulundurması zorunludur. Matbu belge düzenlenmeden önce durumun belgeleriyle birlikte Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi gerekir.

Geçiş Süreci Kontrol Listesi

Geçiş öncesinde ve sonrasında aşağıdaki noktaların gözden geçirilmesi yararlı olur.

  • Hasılat tutarının ve faaliyet konusunun Tebliğ'deki hadlerle karşılaştırılması ve zorunluluk tarihinin belirlenmesi
  • Mali mühür veya nitelikli elektronik sertifika başvurusunun zamanında yapılması
  • Yararlanma yönteminin seçilmesi ve başvuruların tamamlanması
  • Her faturadan önce alıcının kayıtlı kullanıcı olup olmadığının sorgulanması
  • Gelen faturalar için sekiz günlük itiraz süresinin izlenmesi
  • Elektronik belgelerin mali mühür veya imzalarıyla birlikte yedeklenerek saklanması
  • Arıza ve kesinti hâlleri için yeterli matbu belgenin bulundurulması

Kaynaklar

Son güncelleme . Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Oran ve süreler değişebildiği için güncel mevzuatın esas alınması gerekir.

Tüm Yayınlar