Yurt Dışından Alınan Dijital Hizmetlerde KDV ve Stopaj

E-ticaret altyapısı aboneliği, yazılım lisansı ve internet reklamı gibi hizmetler çoğu zaman Türkiye'de işyeri bulunmayan yabancı şirketlerden alınır. Bu hizmetler satın alan işletme için iki ayrı yükümlülük doğurabilir. Birincisi KDV'nin sorumlu sıfatıyla beyanı, ikincisi yurt dışına yapılan ödemeden vergi kesintisidir. Bu yazıda bu yükümlülüklerin hangi hizmetlerde doğduğu, beyan ve indirim usulü, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının etkisi ve yabancı belgelerin kayda alınması ele alınmaktadır.

Hizmetten Türkiye'de Faydalanma

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 6. maddesine göre bir hizmetin Türkiye'de yapılmış sayılması için hizmetin Türkiye'de yapılması veya hizmetten Türkiye'de faydalanılması yeterlidir. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'ne göre ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanların yurt dışında yaptığı ancak Türkiye'de faydalanılan hizmetler KDV'ye tabidir.

Bu durumda KDV'nin tamamı, hizmetten Türkiye'de faydalanan alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenir. Tebliğ'e göre bunun için alıcının KDV mükellefi olması şart değildir. KDV mükellefiyeti bulunmayanlar da bu hizmetler nedeniyle 2 No.lu KDV beyannamesi verir.

Toplu Bakış

Hizmet KDV Kurumlar vergisi kesintisi
Değişiklik yapılmadan kullanılan standart yazılım ve abonelik Sorumlu sıfatıyla beyan Yapılmaz
Alıcı için özel olarak geliştirilen yazılım Sorumlu sıfatıyla beyan Yüzde 20
Yazılımı çoğaltma, değiştirme veya dağıtma hakkının satın alınması Sorumlu sıfatıyla beyan Yüzde 20
Türkiye'de yayımlanan internet reklamı Sorumlu sıfatıyla beyan Yüzde 15

Tablodaki kesinti oranları iç mevzuattaki oranlardır. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunan ülkelerin şirketlerine yapılan ödemelerde, mukimlik belgesi sunulması şartıyla anlaşma hükümleri uygulanır.

Sorumlu Sıfatıyla KDV ve 2 No.lu Beyanname

Alıcı, hizmet bedeli üzerinden hizmetin tabi olduğu oranda KDV hesaplar ve bunu 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edip öder. Yabancı şirkete ödenen bedel bu hesaplama nedeniyle değişmez. KDV, alıcı tarafından ayrıca vergi dairesine ödenir.

Tebliğ'e göre sorumlu sıfatıyla ödenen KDV, ödendiği dönemde indirim konusu yapılabilir. Aynı döneme ait 2 No.lu beyanname 1 No.lu beyannameden önce süresinde verilir ve vergi süresinde ödenirse, bu KDV aynı dönemin 1 No.lu beyannamesinde indirilebilir.

Hizmeti veren yabancı şirketin Türkiye'de işyeri bulunur ve KDV hesaplanmış bir fatura düzenlerse durum farklıdır. Gelir İdaresi Başkanlığının özelgelerine göre bu durumda KDV'yi yabancı şirket 1 No.lu beyannamesiyle beyan eder ve alıcı faturadaki KDV'yi genel hükümlere göre indirir. Kanun'un 9. maddesi ayrıca KDV mükellefi olmayan gerçek kişilere elektronik ortamda sunulan hizmetlerde KDV'nin hizmeti sunan tarafından beyan edilmesini öngörür. Bu hüküm işletmelere yapılan satışları kapsamaz. Sorumlu sıfatıyla KDV'nin diğer uygulamaları KDV tevkifatı yazısında açıklanmıştır.

Yurt Dışına Yapılan Ödemelerde Vergi Kesintisi

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 30. maddesi, Türkiye'de işyeri bulunmayan yabancı şirketlerin (dar mükellef kurumların) belirli kazançlarına yapılan ödemelerden vergi kesintisi yapılmasını öngörür. Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'ne göre serbest meslek kazançlarında ve telif, marka gibi gayrimaddi hakların satışı, devri ve temliki karşılığında yapılan ödemelerde kesinti oranı yüzde 20'dir. Ticari kazanç için böyle bir kesinti hükmü bulunmaz.

Yazılım alımlarında hangi kazanç türünün söz konusu olduğu, alınan hakkın niteliğine göre belirlenir. Gelir İdaresi Başkanlığının özelgelerinde yapılan ayrım şöyledir:

  • Yurt dışından alınan yazılım üzerinde değişiklik yapılmadan ve çoğaltılmadan işletmede kullanılır veya nihai tüketiciye satılırsa yabancı şirketin kazancı ticari kazançtır ve kesinti yapılmaz.
  • Daha önce piyasada bulunmayan bir yazılım alıcı için özel olarak hazırlatılırsa kazanç serbest meslek kazancıdır ve yüzde 20 kesinti yapılır.
  • Yazılımın çoğaltma, değiştirme, topluma dağıtma veya gösterme gibi hakları satın alınırsa ödeme gayrimaddi hak bedelidir ve yüzde 20 kesinti yapılır.

İrlanda'da yerleşik bir şirketten alınan çevrim içi yazılım kullanma hizmetine ilişkin 2024 tarihli özelgede, yazılımın değişiklik yapılmadan işletmede kullanılması nedeniyle ödemelerden kesinti yapılmayacağı belirtilmiştir. Özelgeler yalnızca talep eden mükellefi bağlar ve somut olayın özelliklerine göre farklı sonuç doğurabilir.

İnternet Reklamı

476 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, internet ortamında verilen reklam hizmetleri için ayrı bir kesinti öngörür. Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'ne göre bu hizmeti verenlere veya verilmesine aracılık edenlere yapılan ödemelerde, ödeme yapılanın mükellef olup olmamasına bakılmaksızın aşağıdaki oranlarda kesinti yapılır:

Ödeme yapılan Dayanak Oran
Gerçek kişiler Gelir Vergisi Kanunu md. 94 Yüzde 15
Türkiye'de yerleşik şirketler Kurumlar Vergisi Kanunu md. 15 Yüzde 0
Dar mükellef yabancı şirketler Kurumlar Vergisi Kanunu md. 30 Yüzde 15

Gelir İdaresi Başkanlığının özelgelerine göre yurt dışındaki bir şirkete Türkiye'de yayımlanan internet reklamı için yapılan ödemelerden yüzde 15 kesinti yapılır. Kesinti muhtasar beyanname ile beyan edilir. Türkiye'de işyeri veya daimi temsilcisi bulunmayan yabancı şirketlerin yurt dışında yayımlanmak üzere verdiği reklam hizmetleri için yapılan ödemelerde ise bu Karar kapsamında kesinti yapılmaz. Reklam niteliği taşımayan hizmetler de bu Karar'ın kapsamına girmez.

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları

Türkiye'nin taraf olduğu çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, yabancı şirketin kazancının Türkiye'de vergilendirilip vergilendirilemeyeceğini ve uygulanacak oranı sınırlayabilir. Örneğin Gelir İdaresi Başkanlığının bir özelgesinde ele alınan anlaşmaya göre diğer ülkede mukim bir şirketin ticari kazancı, şirket Türkiye'de bir işyeri aracılığıyla faaliyette bulunmadıkça yalnızca o ülkede vergilendirilir.

Gelir İdaresi Başkanlığının özelgelerine göre anlaşma hükümlerinden yararlanmak için yabancı şirketin kendi ülkesinde tam mükellef olduğunu gösteren mukimlik belgesi gerekir. Bu belgenin aslı ile noterce veya o ülkedeki Türk konsolosluğunca onaylanan Türkçe tercümesi, ödemeyi yapan vergi sorumlusuna veya vergi dairesine sunulur. Mukimlik belgesi sunulmazsa anlaşma yerine iç mevzuattaki oranlar uygulanır.

Kesintinin Beyanı

Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 31. maddesine göre kesinti yapmakla sorumlu olanlar, kestikleri vergiyi muhtasar beyannameyle bağlı oldukları vergi dairesine bildirir. Kesinti, ödemenin yapıldığı veya bedelin tahakkuk ettirildiği ayın muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde gösterilir. Beyannamenin süreleri muhtasar ve prim hizmet beyannamesi yazısında açıklanmıştır.

Yabancı Belgelerin Kayda Alınması

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 253) uyarınca yurt dışından alınan belgelerdeki bedeller, belgenin düzenlendiği gün Merkez Bankasınca belirlenen döviz alış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilerek kayda alınır. Belgelerin tercümesi ancak inceleme sırasında istenirse yaptırılır.

Gelir İdaresi Başkanlığının internet reklamına ilişkin özelgesine göre yabancı şirketin Türkiye'de işyeri bulunmuyorsa, fatura yerine düzenlenen hesap ekstresi ilgili ülke mevzuatına göre geçerli bir belge niteliğindeyse gider belgesi olarak kullanılabilir. Bu durumda KDV alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilir ve ödenir.

Dijital Hizmet Vergisi

7194 sayılı Kanun ile düzenlenen dijital hizmet vergisinin mükellefi, dijital hizmeti sunan şirkettir. Kanun'a göre bu vergi fatura ve fatura yerine geçen belgelerde ayrıca gösterilmez. Hizmeti satın alan işletmenin bu vergi için ayrı bir beyan yükümlülüğü yoktur.

İhracat Satışlarında Yabancı Pazaryeri Komisyonu

Yurt dışındaki müşterilere satış için kullanılan yabancı pazaryerlerinin komisyonu farklı değerlendirilir. Gelir İdaresi Başkanlığının 2023 tarihli özelgesine göre ihracat işlemleri için yurt dışında mukim bir internet sitesinden alınan ve yurt dışında yararlanılan aracılık hizmeti KDV'nin konusuna girmez. Bu nedenle sorumlu sıfatıyla KDV beyan edilmez. İhracatın gümrük ve KDV yönü mikro ihracat ve ETGB yazısında ele alınmıştır.

Kontrol Listesi

Yurt dışından dijital hizmet satın alan bir işletmenin aşağıdaki hususları izlemesi gerekir.

  • Hizmeti veren şirketin Türkiye'de işyeri bulunup bulunmadığının ve faturada KDV hesaplanıp hesaplanmadığının kontrol edilmesi
  • Türkiye'de faydalanılan hizmetler için KDV'nin 2 No.lu beyannameyle beyan edilip ödenmesi
  • 2 No.lu beyannamenin aynı dönemin 1 No.lu beyannamesinden önce verilmesi
  • Yazılım alımlarında alınan hakkın niteliğine göre kesinti yapılıp yapılmayacağının belirlenmesi
  • Türkiye'de yayımlanan internet reklamı ödemelerinden yüzde 15 kesinti yapılması
  • Anlaşma hükümleri uygulanacaksa mukimlik belgesinin ve onaylı tercümesinin temin edilmesi
  • Yabancı belgelerin belge tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuruyla kayda alınması

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Oran ve süreler değişebildiği için güncel mevzuatın esas alınması gerekir.

Tüm Yayınlar