Mikro İhracat ve ETGB Nedir?
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 225. maddesi, posta veya hızlı kargo ile gönderilen ve miktarı ile değeri Cumhurbaşkanınca belirlenen eşyanın gümrük işlemleri için posta idaresinin ve hızlı kargo şirketlerinin dolaylı temsilci olarak yetkilendirilmesine imkân verir. Uygulamanın ayrıntıları, 1 Mayıs 2022'de yürürlüğe giren Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ (Seri No: 1) ile düzenlenmiştir.
Tebliğ, operatörün bu gönderiler için verdiği beyannameyi basitleştirilmiş gümrük beyannamesi olarak adlandırır. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği ve Gelir Vergisi Kanunu ise aynı belge için elektronik ticaret gümrük beyannamesi (ETGB) ifadesini kullanır. Bu yolla yapılan ihracat uygulamada mikro ihracat olarak anılır.
Tebliğ'e göre operatör, yetki kapsamındaki işlemlerde göndericiyi başka bir işleme gerek kalmadan temsil eder ve vekâletname aranmaz. Bu yolla yapılan ihracatta ihracatçı birliği onayı da aranmaz. Beyannameyi ihracatçı değil, PTT veya Bakanlıkça yetkilendirilen hızlı kargo şirketi verir.
Toplu Bakış
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Gönderi başına sınır | Brüt 600 kilogram ve 30.000 avro | Tebliğ md. 10 |
| Beyanı yapan | PTT veya yetkili hızlı kargo şirketi | Gümrük Kanunu md. 225 |
| KDV | İhracat istisnası, ETGB ile belgelenir | KDV Kanunu md. 11 |
| Gelir vergisi | Şahıs işletmelerinde kazancın yüzde 50'si indirilir | GVK md. 89/1-16 |
| İhracat bedeli | 5.000 dolara kadar tasarrufu serbest | TCMB Genelgesi md. 22 |
Değer ve Ağırlık Sınırları
Tebliğ'in 10. maddesine göre miktarı brüt 600 kilogramı ve değeri 30.000 avroyu geçmeyen ihracat eşyasının beyanı operatör tarafından yapılır. Bu sınırlar, 3 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Tebliğ (Seri No: 5) ile 300 kilogram ve 15.000 avrodan yükseltilmiştir. Sınırları aşan gönderiler Tebliğ'in kapsamına girmez ve genel gümrük hükümlerine göre işlem görür.
Teşvik, sübvansiyon, parasal iade veya ayniyet tespitine konu olmayan gönderilerin beyanı, taşıma aracı gümrük idaresinden ayrılıncaya kadar yapılır. Araç ayrıldıktan sonraki 24 saat içinde beyanda düzeltme yapılabilir.
Bu yolla ihraç edilen eşya geri gelirse aynı ağırlık ve değer sınırları içinde işlem yapılır. İhracat nedeniyle KDV istisnası veya iadesinden yararlanılmışsa geri gelen eşyanın KDV'si tahsil edilir.
KDV İhracat İstisnası
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11. maddesine göre ihracat teslimleri KDV'den müstesnadır. Kanun'un 12. maddesine göre teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve malın Türkiye gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye ulaşması gerekir. Mikro ihracat da bu istisnadan yararlanır.
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'ne göre posta ve hızlı kargo yoluyla yapılan ihracat teslimleri, kargo şirketi adına düzenlenen, malı gönderen mükellefin bilgilerini içeren ve gümrük müdürlüğünce elektronik ortamda onaylanan elektronik ticaret gümrük beyannamesi ile belgelenir. İstisna, gümrük beyannamesinin kapanma tarihini içine alan dönemin KDV beyannamesinde 301 kodlu satırda gösterilir. İhracat bedeli, kapanma tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Merkez Bankası döviz alış kuruyla Türk lirasına çevrilir.
KDV İadesi
İhraç edilen malın alımında ödenen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV iade konusu yapılabilir. Tebliğ'e göre mal ihracatından kaynaklanan iade talebinde şu belgeler aranır:
- Standart iade talep dilekçesi
- Satış faturaları listesi
- Posta veya kargo yoluyla yapılan ihracatta elektronik ticaret gümrük beyannamesi veya listesi
- İndirilecek KDV listesi ve yüklenilen KDV listesi
- İadesi talep edilen KDV hesaplama tablosu
Mahsuben iade talepleri, belgeler eksiksiz verildiğinde tutarına bakılmaksızın inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. Nakden iade taleplerinde bu sınır 50.000 TL'dir. Bu tutarı aşan kısım vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre ya da teminat karşılığında iade edilir.
Ticaret Bakanlığının basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kılavuzuna göre kapanmış mikro ihracat beyannamelerine ilişkin veriler, KDV iadesi işlemlerinde kullanılmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının sistemine otomatik olarak bildirilir. İade sürecinin genel işleyişi ihracatta KDV iadesi yazısında ve KDV iadesi sayfasında açıklanmıştır.
Fatura
Gelir İdaresi Başkanlığının 509 Sıra No.lu Tebliğ'e ilişkin soru-cevaplarına göre mikro ihracatta fatura ekinde gümrük çıkış beyannamesi yerine ETGB bulunur. Bu nedenle e-Fatura kullanıcıları mikro ihracat kapsamındaki faturalarını e-Arşiv Fatura olarak düzenler, kâğıt fatura düzenlemez. e-Fatura kullanıcısı olmayan satıcıların hangi tutardan itibaren e-Arşiv Fatura düzenleyeceği e-ticarette e-Arşiv fatura yazısında ele alınmıştır.
Şahıs İşletmelerinde Kazanç İndirimi
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesinin birinci fıkrasının 16 numaralı bendine göre tam mükellef gerçek kişiler, posta idaresi veya hızlı kargo şirketlerince düzenlenen elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle yaptıkları mal ihracatından elde ettikleri kazancın yüzde 50'sini beyan edilen gelirden indirebilir. İndirim yalnızca gerçek kişilere tanınmıştır, şirketler bu indirimden yararlanamaz. Kanun, indirimi yıllık ihracat hasılatına göre aşağıdaki şartlara bağlar:
| Yıllık ihracat hasılatı | Şart |
|---|---|
| 400.000 TL'ye kadar | Mükellefin kendisinin sigortalı olması |
| 800.000 TL'ye kadar | Sigortalılık ve en az bir işçi |
| 1.600.000 TL'ye kadar | Sigortalılık ve en az iki işçi |
| 2.400.000 TL'ye kadar | Sigortalılık ve en az üç işçi |
İşçi sayıları yıllık ortalama olarak aranır ve kısmi zamanlı çalışanlar tam zaman eşdeğeriyle dikkate alınır. Sigortalı ifadesi 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılanları kapsar. Cumhurbaşkanı bu bentteki oran, tutar ve sayıları yarısına kadar indirmeye veya iki katına kadar artırmaya yetkilidir.
İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İhracat Genelgesi'nin 22. maddesine göre mikro ihracat kapsamında yapılan ve 5.000 ABD dolarını veya karşılığı döviz ya da Türk lirasını geçmeyen ihracat işlemlerinde bedellerin tamamının tasarrufu serbesttir. Bu tutarı aşan işlemlerde genel kurallar uygulanır. Genelge'nin 4. maddesine göre ihracat bedelleri fiili ihraç tarihinden itibaren en geç 180 gün içinde yurda getirilir.
E-İhracat Destekleri
5986 sayılı E-İhracat Destekleri Hakkında Karar, e-ihracatı basitleştirilmiş gümrük beyannamesi veya gümrük beyannamesi ile başka bir ülkeye yapılan ve e-ticaret olarak beyan edilen mesafeli mal satışı olarak tanımlar. Karar'daki başlıca destekler şunlardır:
- Yurt dışı pazaryerlerinde dijital tanıtım giderlerinin yüzde 50'si, her pazaryeri için üç yıl
- Yurt dışı pazaryeri komisyon giderlerinin yüzde 50'si, üç yıl
- Hedef ülkedeki sipariş karşılama hizmeti giderlerinin yüzde 50'si, her ülke için en fazla üç yıl
- Yurt dışı pazaryerlerinde çevrim içi mağaza açılması ve e-ticaret paydaşlarından alınan hizmet giderlerinin yüzde 50'si, her ülke için üç yıl
Karar şirketi, Türk Ticaret Kanunu'nun 124. maddesinde sayılan şirketler ile ticari veya sınai faaliyette bulunan kooperatifler olarak tanımlar. Destekler bu şirketlere, E-İhracat Konsorsiyumlarına, perakende e-ticaret sitelerine ve pazaryerlerine yöneliktir. 17 Ocak 2026'da yürürlüğe giren 10881 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ödenecek desteğin her durumda giderin yüzde 75'ini aşamayacağı hükme bağlanmıştır. Aynı Karar yurt dışı depo kira desteğini kaldırmıştır. Destek üst sınırları her yıl güncellenir ve Ticaret Bakanlığınca yayımlanır.
Satıcının yurt dışındaki tedarikçiden aldığı malı doğrudan Türkiye'deki müşteriye gönderdiği model ise ithalat yönünden farklı kurallara tabidir. Bu model dropshipping ve yurt dışından küçük paket gönderimi yazısında ele alınmıştır.