Hizmet İhracatı Nedir?
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11. maddesine göre yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler KDV'den müstesnadır. Kanun'un 12. maddesine göre bir hizmetin ihraç edilmiş sayılması için iki şart birlikte aranır:
- Hizmet yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olmalıdır.
- Hizmetten yurt dışında faydalanılmalıdır.
Kanun'a göre yurt dışındaki müşteri, ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcıdır. Türkiye'deki bir firmanın yurt dışında kendi adına bağımsız faaliyet gösteren şubesi de yurt dışındaki müşteri sayılır.
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'ne göre hizmetin yurt dışındaki müşteri için yapıldığı, bu müşteri adına düzenlenen fatura ile belgelenir. Hizmetten yurt dışında faydalanılması ise hizmetin müşterinin yurt dışındaki iş ve faaliyetleriyle ilgili olmasını, Türkiye'deki faaliyetleriyle ilgisinin bulunmamasını ifade eder. Tebliğ'e göre Türkiye'den serbest bölgelere verilen hizmetler hizmet ihracatı sayılmaz.
Toplu Bakış
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| KDV | Yurt dışındaki müşteriye verilen ve yurt dışında faydalanılan hizmet istisnadır | KDV Kanunu md. 11–12 |
| KDV iadesi | Bedel Türkiye'ye geldikten sonra yapılır | KDV Genel Uygulama Tebliği |
| Kazanç indirimi | 2026'dan itibaren kazancın yüzde 100'ü | 11257 sayılı Karar |
| Transfer şartı | Kazancın tamamı beyanname süresine kadar Türkiye'ye getirilir | GVK md. 89, KVK md. 10 |
| Fatura | Yabancı para ile düzenlenebilir | VUK md. 215 |
Yazılım ve Bilişim Hizmetlerinde Uygulama
Tebliğ'deki örneklerden birinde, Türkiye'deki bir firmanın Almanya'daki bir firmayla yaptığı sözleşme kapsamında bu firmanın yurt dışındaki müşterilerine internet üzerinden verdiği servis, destek ve danışmanlık hizmeti hizmet ihracatı sayılmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığının 2022 tarihli özelgesine göre yurt dışındaki müşterilere verilen yazılım hizmetinden yurt dışında faydalanılırsa ve diğer şartlar da gerçekleşirse hizmet KDV'den istisnadır. Aynı özelgeye göre yurt dışındaki müşteri bu hizmetten Türkiye'de yararlanırsa hizmet genel hükümlere göre KDV'ye tabidir.
Bu nedenle değerlendirmede faturanın yabancı bir şirket adına düzenlenmesi tek başına yeterli değildir. Hizmetin yabancı müşterinin hangi ülkedeki faaliyetinde kullanıldığı da belirleyicidir.
İstisnanın Beyanı
Tebliğ'e göre istisna, hizmetin tamamlandığı veya ifa edildiği dönemin 1 No.lu KDV beyannamesinde beyan edilir. Beyannamenin “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler” tablosunda 302 kodlu satır kullanılır ve hizmetin bedeli bu satıra yazılır. İade talep edilmeyecekse “Yüklenilen KDV” alanına sıfır yazılır.
Yurt dışındaki müşteriye düzenlenen faturaların firma yetkililerince onaylı fotokopileri veya listesi, beyanname verme süresi içinde bir dilekçeyle vergi dairesine verilir. İstisnanın beyanı için hizmet bedelinin Türkiye'ye getirildiğini gösteren banka dekontu gibi bir belgenin bulunması şart değildir.
KDV İadesi
İstisna kapsamındaki hizmet için yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV iade edilebilir. Tebliğ'e göre bu iade, hizmet bedeli döviz olarak Türkiye'ye gelmeden yapılmaz. Faturasında Türk lirası karşılığı gösterilen hizmet ihracatında, bedelin Türk lirası olarak Türkiye'ye getirildiğini gösteren belgelerle de iade yapılabilir.
| İade türü | Rapor ve teminat | Sınır |
|---|---|---|
| Mahsuben iade | Aranmaz | 50.000 TL'ye kadar |
| Mahsuben iade | Aşan kısım için vergi inceleme raporu veya YMM raporu | 50.000 TL üzeri |
| Nakden iade | Vergi inceleme raporu veya YMM raporu | Tutar sınırı yok |
Rapor beklenmeden iade alınmak isteniyorsa teminat verilebilir. Bu durumda teminat, rapor sonucuna göre çözülür. İade sürecinin genel adımları KDV iadesi sayfasında açıklanmıştır.
Kazanç İndirimi
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesinin birinci fıkrasının 13 numaralı bendi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi, yurt dışına verilen bazı hizmetlerden elde edilen kazanç için indirim öngörür. İndirim, Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere ve işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan şu hizmetleri kapsar:
- Mimarlık, mühendislik, tasarım ve yazılım
- Tıbbi raporlama ve muhasebe kaydı tutma
- Çağrı merkezi, ürün testi ve sertifikasyon
- Veri saklama, veri işleme ve veri analizi
- İlgili bakanlıkların görüşü alınarak belirlenen mesleki eğitim
- İlgili bakanlığın izni ve denetimine tabi eğitim ve sağlık hizmetleri
Kanun'daki oran, 7491 sayılı Kanun ile 2023 yılı kazançlarından itibaren yüzde 50'den yüzde 80'e çıkarılmıştır. 30 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ise bu oranı her iki Kanun için yüzde 100 olarak belirlemiştir. Karar, 1 Ocak 2026'dan itibaren başlayan vergilendirme dönemlerinin kazançlarına uygulanır. Buna göre 2025 yılı kazançlarında yüzde 80, 2026 ve sonraki yılların kazançlarında yüzde 100 oranı uygulanır.
İndirimin Şartları
Kanun ve Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'ne göre indirimden yararlanmak için şu şartlar aranır:
- Hizmet, Kanun'da sayılan alanlardan birinde fiilen verilmelidir. Tebliğ'e göre bu alanlardaki asistanlık, danışmanlık ve aracılık gibi hizmetler indirim kapsamında değildir.
- Fatura veya benzeri belge yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmelidir.
- Hizmetten münhasıran yurt dışında yararlanılmalıdır.
- Kazancın tamamı, ilgili yılın yıllık beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmelidir.
Tebliğ'e göre kazancın yalnızca bir kısmı Türkiye'ye getirilirse, getirilen kısım dâhil indirimden yararlanılamaz. Beyanname süresinden sonra yapılan transfer de bu sonucu doğurur. Hizmet bedelinin bu süre içinde Türkiye'de ödenmesi hâlinde ise ayrıca transfer şartı aranmaz. Kazanç ilgili geçici vergi beyannamesinin verileceği tarihe kadar Türkiye'ye getirilmişse indirim o geçici vergi döneminden itibaren uygulanabilir.
Gelir İdaresi Başkanlığının mimarlık hizmetine ilişkin özelgesinde, mimarlık hizmetinden bağımsız olarak verilen danışmanlık hizmetinin Kanun'da sayılmadığı ve bu hizmetten elde edilen kazanç için indirimden yararlanılamayacağı belirtilmiştir.
İndirim Tutarının Hesaplanması
Tebliğ'e göre indirim tutarı, kapsamdaki faaliyetlerin hasılatından bu faaliyetlerle ilgili gider ve maliyetler düşülerek bulunan kazanç üzerinden hesaplanır. Bu nedenle kapsamdaki hizmetlerin hasılatı ve giderleri kayıtlarda diğer faaliyetlerden ayrı izlenir. Faaliyet zararla sonuçlanırsa indirim uygulanmaz. Diğer indirim ve istisnalar veya geçmiş yıl zararları nedeniyle kullanılamayan indirim tutarı sonraki dönemlere devredilemez. İndirim kapsamındaki alacaklara ilişkin kur farkları ve vade farkları da indirim tutarının hesabında dikkate alınır.
Kurumlar, indirimi kurumlar vergisi beyannamesinin “Kazancın Bulunması Halinde İndirilecek İstisna ve İndirimler” bölümünde gösterir. Gerçek kişiler ise indirimi yıllık gelir vergisi beyannamesinde beyan edilen gelirden düşer.
Asgari Kurumlar Vergisi
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/C maddesine göre hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının yüzde 10'undan az olamaz. Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, yurt dışına verilen hizmetlere ilişkin kazanç indirimini asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen indirimler arasında sayar. Bu nedenle indirimden yararlanan bir kurumda bu kazanç, asgari vergi hesabında matraha dâhil kalır. Asgari vergi ilk defa faaliyete başlayan kurumlarda üç hesap dönemi boyunca uygulanmaz. Bu hüküm gelir vergisi mükelleflerini kapsamaz.
Dövizli Fatura ve Kur
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 215. maddesine göre belgeler, Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla yabancı para birimiyle de düzenlenebilir. Yurt dışındaki müşteriler adına düzenlenen belgelerde Türk parası karşılığının gösterilmesi şartı aranmaz. KDV Tebliği'ne göre döviz ile hesaplanan bedeller, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği gün Resmî Gazete'de yayımlanan Merkez Bankası döviz alış kuruyla Türk lirasına çevrilir. Yurt dışındaki müşteriler e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmadığından bu müşterilere düzenlenen faturalar e-Arşiv Fatura kurallarına tabidir. Bu kurallardaki tutar ve tarih sınırları e-ticarette e-Arşiv fatura yazısında yer almaktadır.
Yurt dışındaki müşterilere yazılım hizmeti verecek kişilerin faaliyetlerini hangi şekilde yürütebileceği yazılımcılar için şirket kuruluşu yazısında ele alınmıştır.