İşverenlere Yönelik SGK Prim Teşviklerine Genel Bakış

Sigorta primi teşvikleri, işverenin ödemesi gereken primin bir bölümünün Hazine, İşsizlik Sigortası Fonu veya ilgili bakanlık bütçesinden karşılanmasını sağlayan düzenlemelerdir. Bu yazıda Ekim 2026 itibarıyla uygulanan başlıca teşvikler, ortak yararlanma şartları, başvuru ve tanımlama süreci ile teşvikten yararlanmayı engelleyen durumlar yürürlükteki mevzuata göre ele alınmaktadır.

Prim Teşviki Nedir?

Sigorta primi teşviki, işverenin Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödemesi gereken primin bir bölümünün Hazine, İşsizlik Sigortası Fonu veya ilgili bakanlık bütçesinden karşılanmasıdır. Başlıca hükümler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 5746 sayılı Kanun'da yer alır.

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 2026 yılı teşvik sunumuna göre uygulaması devam eden 15 sigorta primi teşviki bulunmaktadır. Bunların 14'ü hizmet akdiyle sigortalı çalıştıran işyerlerine yöneliktir.

Teşvikler Hangi Primleri Kapsar?

5510 sayılı Kanun'un 81. maddesine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi prime esas kazancın yüzde 21'idir. Bunun yüzde 12'si işveren, yüzde 9'u sigortalı hissesidir. Genel sağlık sigortası priminde işveren hissesi yüzde 7,5'tir. Yüzde 2,25 oranındaki kısa vadeli sigorta kolları priminin tamamını işveren öder. İşsizlik sigortası priminde işveren payı, 4447 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre yüzde 2'dir.

Teşviklerin çoğu yalnızca işveren hissesini kapsar. Bazıları sigortalının prime esas kazancı, bazıları ise prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanır. 81. maddede ve 4447 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesinde, Hazine veya Fon tarafından karşılanan prim tutarlarının gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmayacağı belirtilmiştir.

2026 Yılında Uygulanan Başlıca Teşvikler

Aşağıdaki tabloda Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte olan ve özel sektör işverenlerini ilgilendiren başlıca teşvikler gösterilmiştir.

Teşvik Yasal dayanak Karşılanan tutar Süre
İşveren hissesi indirimi 5510 sayılı Kanun md. 81/1-ı Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesinin 2 puanı Süresiz
İmalat sektöründe indirim 5510 sayılı Kanun geçici md. 108 Aynı indirimin 5 puan olarak uygulanması 31 Aralık 2026
Asgari ücret desteği 5510 sayılı Kanun geçici md. 112 Prim ödeme gün sayısı başına 42,33 TL Ocak - Aralık 2026
Yurt dışına götürülen sigortalılar 5510 sayılı Kanun md. 81/1-i Genel sağlık sigortası primi işveren hissesinin 5 puanı Süresiz
Genç, kadın ve mesleki belge sahipleri 4447 sayılı Kanun geçici md. 10 Prime esas kazanç üzerinden işveren hissesi 31 Aralık 2026
İşsizlik ödeneği alanların istihdamı 4447 sayılı Kanun md. 50 Alt sınır üzerinden sigortalı ve işveren payı Ödenek süresince
Engelli sigortalı istihdamı 4857 sayılı Kanun md. 30 Alt sınır üzerinden işveren hissesinin tamamı Süresiz
Ar-Ge, tasarım ve teknoloji geliştirme bölgesi personeli 5746 sayılı Kanun md. 3 Ücret üzerinden işveren hissesinin yarısı 31 Aralık 2028
Sosyal hizmetlerden yararlananlar 2828 sayılı Kanun ek md. 1 Alt sınır üzerinden sigortalı ve işveren hissesinin tamamı 5 yıl
Konaklama tesislerinde turizm ücret desteği 4447 sayılı Kanun geçici md. 36 Prim ödeme gün sayısı başına 116,67 TL Mayıs - Aralık 2026

Kurum'un listesinde ayrıca teşvik belgeli yatırımlara, kültür yatırım ve girişimlerine, sosyal yardım alanların istihdamına, çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde işsizlik sigortası primine ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin destekler yer alır. Prim teşvikleri dışındaki KOSGEB, yatırım ve vergi destekleri teşvik ve destekler sayfasında özetlenmiştir.

İşveren Hissesi İndirimi

Genel nitelikteki teşvik, 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendindeki indirimdir. Hizmet akdiyle sigortalı çalıştıran özel sektör işverenlerinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesinin iki puanlık kısmı Hazinece karşılanır. 2025 yılında dört puana düşürülen indirim, 7566 sayılı Kanun'la 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren iki puana indirilmiştir.

Kanun'un geçici 108. maddesine göre imalat sektöründe faaliyet gösteren işverenlerde indirim beş puan olarak uygulanır. Bu hüküm 31 Aralık 2026 tarihine kadar geçerlidir. Cumhurbaşkanı süreyi 31 Aralık 2027 tarihine kadar uzatmaya yetkilidir.

Kurum'un istihdam teşvikleri broşürüne göre bu indirim için başvuru şartı yoktur. 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesinin ikinci fıkrasındaki kurum ve kuruluşlara ait işyerleri, 2886 ve 4734 sayılı kanunlara göre yapılan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar kapsam dışındadır.

Asgari Ücret Desteği

5510 sayılı Kanun'un geçici 112. maddesi 2026 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için asgari ücret desteği getirmiştir. Destek, sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısının günlük 42,33 TL ile çarpılmasıyla bulunur, işverenin ödeyeceği primlerden mahsup edilir ve İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanır. Kurum aylık tutarı 1.270 TL olarak açıklamıştır.

Hesaplamada cari ayda bildirilen toplam prim ödeme gün sayısı esas alınır. Bu sayı, 2025 yılının aynı ayında prime esas günlük kazancı 1.300 TL ve altında bildirilen sigortalıların gün sayısını geçemez. Toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işyerlerinde sınır 2.600 TL'dir. 2026 yılında ilk defa Kanun kapsamına alınan işyerlerinde bütün sigortalılar dikkate alınır. Sigortalı sayısı 2025 yılında en az bildirim yapılan aydaki sayının altına düşerse o ay destek uygulanmaz.

Genç, Kadın ve Mesleki Belge Sahiplerinin İstihdamı

4447 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesine göre, işe alındığı tarihten önceki altı ayda prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı olmayan ve işyerinin aynı dönemdeki ortalama sigortalı sayısına ilave olarak işe alınan sigortalıların işveren hissesi primleri İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanır. Destek süresi sigortalının durumuna göre değişir.

  • 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile 18 yaşından büyük kadınlardan mesleki yeterlik belgesi sahipleri için 48 ay
  • Aynı gruptan mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi ya da Türkiye İş Kurumu işgücü yetiştirme kurslarını bitirenler için 36 ay
  • Aynı gruptan bu belge ve niteliklere sahip olmayanlar için 24 ay
  • 29 yaşından büyük erkeklerden bu belge ve niteliklere sahip olanlar için 24 ay
  • Bu gruplara girenlerin Türkiye İş Kurumu'na kayıtlı işsizler arasından işe alınması hâlinde ilave 6 ay

Maddenin uygulanma süresi, 25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 10769 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatılmıştır. Kanun'daki uzatma yetkisi bu tarihle sınırlıdır. Destekten aynı sigortalı için bir kez yararlanılabilir.

Diğer İstihdam Teşvikleri

  • 4447 sayılı Kanun'un 50. maddesine göre işsizlik ödeneği alan bir kişi işe alındığında, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren payı primleri kalan ödenek süresince Fon'dan karşılanır. Kısa vadeli sigorta primi bakımından karşılanan kısım yüzde 1'dir. Kişinin işten ayrıldığı işyerinde yeniden işe başlaması hâlinde teşvik uygulanmaz.
  • 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesine göre özel sektörde çalıştırılan engelli sigortalıların prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan işveren hissesinin tamamı Hazinece karşılanır. Kontenjan fazlası veya yükümlü olunmadığı hâlde çalıştırılan engelliler de kapsamdadır.
  • 5746 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre Ar-Ge, tasarım ve destek personeli ile teknoloji geliştirme bölgelerinde ücreti gelir vergisinden istisna olan personelin bu çalışmalarına ait ücretleri üzerinden hesaplanan işveren hissesinin yarısı bütçeden karşılanır. Kanun 31 Aralık 2028 tarihine kadar uygulanır.
  • Hakkında korunma veya bakım tedbiri kararı alınmış olup 2828 sayılı Kanun'un ek 1. maddesi kapsamına giren kişiler özel sektörde çalıştırıldığında, alt sınır üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı işe girişten itibaren beş yıl süreyle Hazinece karşılanır.

Ortak Yararlanma Şartları

Teşviklerin büyük bölümünde 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesindeki şartlar tekrarlanır.

  • Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresi içinde verilmesi
  • Sigortalı hissesi ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesi primlerinin yasal süresinde ödenmesi
  • Kurum'a prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması
  • Çalıştırılan kişilerin sigortalı olarak bildirilmesi ve bildirilen sigortalının fiilen çalışması

Borçlarını 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesine göre tecil ve taksitlendiren veya yapılandırma kanunlarına göre yapılandıran işverenler, taksitlendirme ya da yapılandırma devam ettiği sürece teşvikten yararlanır. Şartlar her teşvikte aynı değildir. Örneğin 4857 sayılı Kanun'un 30. maddesinde belgenin süresinde verilmesi ve primlerin ödenmiş olması aranır.

Ortalama Sigortalı Sayısı ve Birlikte Uygulama

İstihdam artışına bağlanan teşviklerde yeni işe alınan kişinin, işyerinin geçmiş dönemdeki ortalama sigortalı sayısına ilave olması aranır. Geçici 10. maddede ve 50. maddede ölçü, işe alınma tarihinden önceki altı aylık dönemde bildirilen sigortalı sayısının ortalamasıdır.

81. maddedeki işveren hissesi indirimi, başka bir prim desteğiyle aynı dönemde birlikte uygulandığında öncelikle uygulanır. Geçici 10. madde teşviki ile Ar-Ge teşviki bu indirimden sonra kalan işveren hissesi üzerinden hesaplanır. 50. maddedeki teşvikte ise başka bir destekten yararlanan işveren aynı dönem için mükerrer yararlanamaz, tercihine göre desteklerden yalnızca biri uygulanır.

Teşvikten Yararlanmayı Engelleyen Durumlar

5510 sayılı Kanun'un ek 14. maddesine göre, mahkeme kararıyla veya yapılan kontrol ve denetimlerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği ya da bildirdiği sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı tespit edilen işyerleri ilk tespitte bir ay süreyle teşviklerden yararlanamaz. İlk tespit tarihinden itibaren üç yıl içinde tekrar eden her tespit için bu süre bir yıldır. Yasak 5510, 4447 ve 3294 sayılı kanunlardaki teşvik, destek ve indirimleri kapsar, bu kanunlardaki aykırı hükümler uygulanmaz. Maddede sayılan bazı teşvikler kuralın dışındadır.

Tespit edilen kişi sayısı beşten fazla değilse ve toplam sigortalı sayısının yüzde 1'ini aşmıyorsa yasak uygulanmaz. 81. maddeye göre yersiz yararlanıldığı tespit edilen teşvik tutarı gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işverenden tahsil edilir.

Asgari ücret desteğinde ek 14. madde uygulanmaz. Kayıt dışı çalıştırma, sahte sigortalı bildirimi veya prime esas kazancın eksik bildirilmesi tespit edilirse Fon'dan karşılanan tutar gecikme cezası ve gecikme zammıyla geri alınır ve işyeri destekten yararlanamaz. Eksik bildirim aylık brüt asgari ücretin onda birini geçmiyorsa, Kurum'un ihtarı üzerine on beş gün içinde eksikliği gideren işyeri yararlanmaya devam eder.

Geriye Dönük Yararlanma Yasağı

5510 sayılı Kanun'un ek 17. maddesinin 2021 yılında değiştirilen birinci fıkrasına göre, yararlanılabileceği hâlde yararlanılmayan aylar için geriye yönelik olarak teşvikten yararlanılamaz. Yararlanılmış olan bir teşvik de başka bir teşvikle değiştirilemez. Yürürlükteki metin geriye dönük talep için bir süre tanımamaktadır. Bu nedenle teşvikin ilgili ayın beyannamesinde doğru seçilmesi önem taşır.

Başvuru, Tanımlama ve Kanun Numarası

Teşviklerin çoğunun bir belge kanun numarası vardır ve teşvikten yararlanılan sigortalılar muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde bu numarayla bildirilir. Kurum'un sunumunda işveren hissesi indirimi için 5510, geçici 10. madde teşviki için 6111, engelli teşviki için 14857, işsizlik ödeneği alanlara ilişkin teşvik için 15921 numaraları gösterilmiştir.

Kurum'un broşürüne göre geçici 10. madde, engelli ve işsizlik ödeneği teşviklerinde e-SGK üzerindeki İşveren Sistemi'nin Teşvikler ve Tanımlar bölümünde yer alan Teşvikten Faydalanılacak Sigortalı Tanımlama menüsünden tanımlama yapılması gerekir. Mesleki belgeler varsa işyerinin bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine verilir. Aynı bölümdeki Potansiyel Teşvik Sorgulama menüsü, kişi işe alınmadan önce işyeri ve sigortalı yönünden şartların sağlanıp sağlanmadığını gösterir.

Güncel Listede Yer Almayan Teşvikler

Eski kaynaklarda geçen bazı teşvikler Kurum'un 2026 yılı listesinde yer almamaktadır. 81. maddeye 6486 sayılı Kanun'la eklenen fıkra, Cumhurbaşkanına işveren hissesi indirimine alt sınır üzerinden altı puana kadar ilave puan ekleme, illeri ve süreyi belirleme yetkisi verir. Bu ilave puan güncel listede bulunmamaktadır.

4447 sayılı Kanun'un geçici 19. maddesindeki ilave istihdam teşviki de güncel listede yer almaz. Madde, sürenin en çok 2023 yılı sonuna kadar uzatılmasına izin vermektedir.

Kontrol Listesi

Her beyan döneminde aşağıdaki hususların gözden geçirilmesi yararlı olur.

  • İşyerinin imalat sektöründe olup olmadığının ve uygulanacak indirim puanının belirlenmesi
  • Yeni işe alınacak kişi için teşvik şartlarının işe girişten önce sorgulanması
  • Sigortalıya bağlı teşviklerde tanımlamanın yapılması ve belgelerin Kurum'a verilmesi
  • Ortalama sigortalı sayısının hesaplanması
  • Beyannamede her sigortalı için doğru kanun numarasının seçilmesi
  • Beyannamenin verilmesi ve primlerin ödenmesinde yasal sürelere uyulması
  • Kurum'a vadesi geçmiş borç bulunmadığının kontrol edilmesi
  • 31 Aralık 2026 tarihinde süresi dolacak teşvikler için yeni düzenlemelerin izlenmesi

Kaynaklar

Son güncelleme . Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Oran ve süreler değişebildiği için güncel mevzuatın esas alınması gerekir.

Tüm Yayınlar