KDV Tevkifatı Nedir?
KDV tevkifatı, bir teslim veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin tamamının ya da bir kısmının satıcı tarafından değil, alıcı tarafından vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edilip ödenmesidir. Dayanağı 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9. maddesidir. Madde, vergi alacağının güvence altına alınması amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı'na vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma yetkisi verir.
Uygulamanın ayrıntıları Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin I/C-2.1 bölümünde düzenlenmiştir. Tebliğ'e göre kapsama alınan işlemlerde alıcının tevkifat yapması zorunludur, kapsama alınmayan işlemlerde ise tevkifat yapılamaz. Alıcı, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden mükellef gibi sorumludur. Tevkifat nedeniyle indirilemeyen verginin iadesi KDV iadesi sayfasında genel hatlarıyla ele alınmıştır.
Tam Tevkifat ve Kısmi Tevkifat
Tam tevkifatta hesaplanan verginin tamamını alıcı beyan eder ve öder. Kısmi tevkifatta verginin Tebliğ'de belirlenen kısmını alıcı sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle, kalan kısmını satıcı mükellef sıfatıyla 1 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder. Tam tevkifat Tebliğ'de sayılan şu işlemlerle sınırlıdır.
- İkametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanların Türkiye'de yaptığı veya Türkiye'de faydalanılan hizmetler
- Gelir Vergisi Kanunu'nun 18. maddesi kapsamındaki işlemlerini yalnızca aynı Kanun'un 94. maddesinde sayılanlara yapan ve bu yolu tercih eden serbest meslek erbabının işlemleri
- Kiraya verenin KDV mükellefi olmadığı, kiracının ise KDV mükellefi olduğu vergiye tabi kiralamalar
- KDV mükelleflerinin, KDV mükellefi olmayanlara verdiği reklamlar
- Kısmi tevkifat kapsamındaki işlemlerde alıcının satıcıyla bir yıl süreli yazılı sözleşme yaparak uyguladığı isteğe bağlı tam tevkifat
Bir iktisadi işletmeye dâhil olmayan gayrimenkullerin kiralanması KDV'den istisna olduğundan bu kiralamalarda tevkifat söz konusu olmaz.
Tevkifat Yapmakla Sorumlu Alıcılar
Kısmi tevkifatta sorumlu tutulabilecek alıcılar Tebliğ'de iki grupta sayılmıştır. Hangi işlemde hangi grubun tevkifat yapacağı ayrıca belirtilir.
- KDV mükellefleri. Yalnızca sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler bu gruba girmez.
- Belirlenmiş alıcılar. Bunlar KDV mükellefi olsun olmasın tevkifat yapar. 5018 sayılı Kanun'a ekli cetvellerdeki idare, kurum ve kuruluşlar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bankalar, sigorta şirketleri, vakıf üniversiteleri, organize sanayi bölgeleri ve payları Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler bu grubun başlıca örnekleridir.
KDV mükellefi olmayan ve belirlenmiş alıcılar arasında da yer almayanların alımlarında kısmi tevkifat uygulanmaz. Tebliğ, KDV mükellefiyeti bulunmayan apartman yönetimlerine verilen özel güvenlik hizmetini buna örnek gösterir.
Kısmi Tevkifat Uygulanan Hizmetler
Aşağıdaki oranlar Tebliğ'in Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte olan metninden alınmıştır. Oran, hesaplanan KDV'nin alıcı tarafından kesilecek kısmını gösterir.
| Hizmet | Tevkifat yapacak alıcı | Oran |
|---|---|---|
| Yapım işleri ile bu işlerle birlikte verilen mühendislik, mimarlık ve etüt-proje hizmetleri | Belirlenmiş alıcılar. KDV dâhil bedeli 5.000.000 TL ve üzerindeki işlerde KDV mükellefleri de | 4/10 |
| Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetler | Belirlenmiş alıcılar | 9/10 |
| Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım | Belirlenmiş alıcılar | 7/10 |
| Yemek servis ve organizasyon hizmetleri | Belirlenmiş alıcılar | 5/10 |
| İşgücü temin hizmetleri, özel güvenlik dâhil | Her iki grup | 9/10 |
| Yapı denetim hizmetleri | Her iki grup | 9/10 |
| Fason tekstil ve konfeksiyon, çanta ve ayakkabı dikim işleri ile bunlara aracılık | Her iki grup | 7/10 |
| Turistik mağazalara verilen müşteri bulma hizmetleri | KDV mükellefleri | 9/10 |
| Profesyonel spor kulüplerinin yayın, reklam ve isim hakkı işlemleri | Her iki grup | 9/10 |
| Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri | Her iki grup | 9/10 |
| Karayoluyla yük taşımacılığı | Her iki grup | 2/10 |
| Servis taşımacılığı | Her iki grup | 5/10 |
| Baskı ve basım hizmetleri | Belirlenmiş alıcılar | 7/10 |
| Ticari reklam hizmetleri | Her iki grup | 3/10 |
| Tebliğ'de ayrıca belirlenmeyen diğer hizmetler | Kamu idareleri, bankalar, sigorta şirketleri ve Tebliğ'de sayılan diğer kurumlar | 5/10 |
Hizmette kullanılan malzemenin bedeli düşülmez, tevkifat toplam hizmet bedeli üzerinden hesaplanan KDV'ye uygulanır. Kargo işletmeciliği yetki belgesi sahiplerinin kargo taşıma işleri yük taşımacılığı tevkifatının dışındadır.
Kısmi Tevkifat Uygulanan Teslimler
Mal teslimlerinde tevkifatı, son satırdaki teslimler dışında, her iki gruptaki alıcılar yapar.
| Teslim | Oran |
|---|---|
| Külçe metal | 7/10 |
| Bakır, çinko, alüminyum ve kurşun ürünleri | 7/10 |
| İstisnadan vazgeçenlerin metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt ve cam hurda ve atık teslimleri | 7/10 |
| Hurda ve atıklardan elde edilen hammadde | 9/10 |
| Pamuk, tiftik, yün ve yapağı ile ham post ve deri | 9/10 |
| Ağaç ve orman ürünleri | 5/10 |
| Demir-çelik ürünleri | 5/10 |
| Devlet Malzeme Ofisi'ne yapılan ve Tebliğ'de ayrıca belirlenmeyen diğer teslimler | 2/10 |
Hurda ve atık teslimleri Kanun'un 17. maddesi gereğince KDV'den istisnadır, tevkifat istisnadan vazgeçenlerin teslimlerinde uygulanır. Külçe metal ile bakır, çinko, alüminyum, kurşun ve demir-çelik ürünlerinde ithalatçıların ve cevherden üretim yapanların teslimleri gibi bazı safhalar tevkifat dışındadır. Bu durum faturada Tebliğ'de belirtilen açıklamayla gösterilir.
Alt Sınır ve Tevkifat Uygulanmayan Durumlar
Kısmi tevkifat kapsamındaki her bir işlemin KDV dâhil bedeli, işlemin yapıldığı yıl için Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesine göre belirlenen fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat yapılmaz. Bu sınır 2026 yılı için 12.000 TL'dir. Sınır aşıldığında tevkifat tutarın tamamı üzerinden yapılır. Tevkifattan kaçınmak için bedel parçalara ayrılamaz, aynı işleme ait bedellerin toplamı dikkate alınır.
Aşağıdaki durumlarda da kısmi tevkifat uygulanmaz.
- Satıcının belirlenmiş alıcılar arasında yer alması. Tebliğ bu kurala sınırlı istisnalar getirmiştir.
- Teslim veya hizmetin KDV'den istisna olması
- Teslimin Kanun'un 11. maddesi kapsamında ihraç kaydıyla yapılması
Tevkifatlı Faturanın Düzenlenmesi
Tevkifata tabi işlemde satıcının düzenlediği fatura, vergiye tevkifat uygulandığını gösteren belge niteliğini de taşır. Tebliğ'e göre faturada aşağıdaki bilgiler ayrıca gösterilir.
- İşlem bedeli
- Hesaplanan KDV
- Tevkifat oranı
- Alıcı tarafından tevkif edilecek KDV tutarı
- Tevkifat dâhil toplam tutar
- Tevkifattan sonra tahsil edilmesi gereken toplam bedel
Faturaya borçlanılan miktar olarak tevkifattan sonra kalan tutar rakam ve yazıyla yazılır. Tevkifata tabi olan ve olmayan işlemler tek faturada gösterilebilir. Bu durumda alt sınır, tevkifat kapsamındaki işlemin KDV dâhil bedeline göre değerlendirilir.
Alıcının Beyanı ve İndirimi
Alıcı, kestiği vergiyi işlemin gerçekleştiği vergilendirme dönemine ait 2 No.lu beyannameyle beyan eder ve öder. Bu beyanname yalnızca tevkifata tabi işlemin bulunduğu dönemlerde verilir ve üzerinde indirim yapılamaz. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın beyanname verme ve ödeme süreleri tablosuna göre beyanname, vergilendirme dönemini izleyen ayın 25. günü saat 23.59'a kadar verilir ve vergi aynı günün akşamına kadar ödenir. Başkanlığın 2026 yılı vergi takvimine göre Ekim 2026 dönemi için son gün 25 Kasım 2026'dır.
Faturanın izleyen ayda düzenlenmesi, alıcıya geç ulaşması ya da bedelin ödenmemiş olması beyanı ertelemez. 1 No.lu beyannameden önce verilen 2 No.lu beyannameyle süresinde beyan edilip süresinde ödenen vergi, aynı döneme ait 1 No.lu beyannamede indirilir. Süresinden sonra ödenen vergi, ödemenin yapıldığı dönemde indirim konusu yapılır.
Satıcının Beyanı
Satıcı, verginin tevkif edilmeyen kısmını aynı döneme ait 1 No.lu beyannamenin kısmi tevkifat uygulanan işlemler tablosunda beyan eder. İade istenecekse diğer iade hakkı doğuran işlemler tablosuna ikinci bir kayıt yapılır ve alıcının kestiği vergi iadeye konu olan KDV olarak gösterilir. İade istemeyen satıcı bu kaydı yapmaz.
Satıcı ayrıca tevkifat uygulanan satışlarını ve alıcılarını gösteren listeyi, satışın yapıldığı döneme ait beyannamenin ekinde elektronik ortamda vermek zorundadır.
Hesaplama Örneği
Aşağıdaki tutarlar yalnızca hesaplama yöntemini göstermek için seçilmiştir. Örnekte KDV mükellefi bir işletmeye verilen ve yüzde 20 oranında KDV'ye tabi olduğu varsayılan temizlik hizmeti ele alınmıştır.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Hizmet bedeli | 100.000 TL |
| Hesaplanan KDV | 20.000 TL |
| Tevkifat oranı | 9/10 |
| Alıcının kesip 2 No.lu beyannameyle beyan edeceği KDV | 18.000 TL |
| Satıcının 1 No.lu beyannamede beyan edeceği KDV | 2.000 TL |
| Satıcının alıcıdan tahsil edeceği tutar | 102.000 TL |
Satıcının isteyebileceği iade, 1 No.lu beyannamesinin sonuç hesaplarında oluşan iade edilmesi gereken KDV tutarına göre belirlenir ve alıcının kestiği 18.000 TL'yi aşamaz. Satıcının bu dönemde indirim yoluyla gideremediği vergi 10.000 TL ise istenebilecek iade de 10.000 TL olur.
Tevkifattan Doğan İade Hakkı
Tebliğ'in I/C-2.1.5 bölümü, kısmi tevkifat uygulanan işlemler nedeniyle satıcıya KDV iadesi yapılmasının usulünü düzenler. İade için aşağıdaki şartlar aranır.
- Satıcının tevkif edilmeyen vergiyi 1 No.lu beyannameyle beyan etmiş olması
- Alıcının 2 No.lu beyannameyi vermiş ve tahakkuk eden vergiyi ödemiş olması
- İade tutarının yer aldığı beyannamenin ve ekindeki kısmi tevkifat bildiriminin verilmiş olması
İade tutarı işlemin bünyesine giren vergiye göre değil, tevkif edilen vergiye göre belirlenir. Talep standart iade talep dilekçesiyle yapılır. Dilekçeyle birlikte tevkifatlı işlemin gerçekleştiği döneme ait indirilecek KDV listesi ve tevkifat uygulanan satış faturalarının listesi aranır. Listeler elektronik ortamda gönderilir. Belgeler tamamlanmadıkça talep hüküm ifade etmez.
İade her vergilendirme dönemi için ayrı istenir ve talep, işlemin gerçekleştiği dönemi izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar yapılır. 1 Nisan 2025 tarihinden itibaren yapılan işlemlerde iade talebinde bulunulabilecek asgari tutar 10.000 TL'dir. Tebliğ'in tevkifat bölümünde açıklama bulunmayan konularda ihracatta KDV iadesi için geçerli olan usul ve esaslar uygulanır.
Mahsuben ve Nakden İade
İade alacağı vergi dairelerince takip edilen borçlara, ithalat sırasında uygulanan vergilere ve Sosyal Güvenlik Kurumu prim borçlarına mahsup edilebilir. Vergi inceleme raporu, yeminli mali müşavir (YMM) raporu ve teminat aranıp aranmayacağı işlem türüne göre değişir.
- Mal teslimlerinde mahsup talepleri tutarına bakılmaksızın rapor ve teminat aranmadan yerine getirilir. Nakden iadede 50.000 TL'yi aşmayan talepler rapor ve teminat aranmadan, 50.000 TL ve üzerindeki talepler vergi inceleme raporu veya YMM raporuyla sonuçlandırılır.
- Yapım işleri, spor kulüplerinin işlemleri ve Tebliğ'de ayrıca belirlenmeyen diğer hizmetlerde aynı 50.000 TL kuralı hem mahsuben hem nakden iadede geçerlidir.
- Temizlik, işgücü temini, taşımacılık, danışmanlık ve fason işler gibi kalan hizmetlerde 50.000 TL'yi aşmayan mahsup talepleri rapor ve teminat aranmadan, 50.000 TL ve üzerindekiler vergi inceleme raporuyla yerine getirilir. Nakden iade teminat veya vergi inceleme raporuyla yapılır.
Son gruptaki hizmetlerde, işlemin yapıldığı yıl için süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi varsa mahsuben ve nakden iade YMM raporuyla da yapılabilir.
Tevkifatın Yapılmaması veya Hatalı Yapılması
Alıcı, sorumlu sıfatıyla beyan etmesi gereken vergiyi beyan etmez veya eksik beyan ederse bu vergi ikmalen veya re'sen tarh edilir, vergi ziyaı cezası kesilir ve gecikme faizi hesaplanır. Vergi satıcı tarafından beyan edilip Hazine'ye ödenmişse alıcıdan vergi aslı aranmaz. Bu durumda normal vade tarihinden verginin ödendiği tarihe kadar hesaplanan gecikme faizi alıcıdan istenir.
Fazla veya yersiz tevkifat yapılmışsa alıcının ve satıcının beyanları düzeltilerek işlem tevkifat öncesi duruma döndürülür. Alıcı fazla kestiği vergiyi önce satıcıya öder. Ardından ödeme belgesi ve satıcının düzeltmeyi yaptığını gösteren vergi dairesi yazısıyla başvurur ve vergi kendisine teminat ve rapor aranmadan iade edilir. Vergi alıcı tarafından beyan edilip ödenmişse, alıcı ile satıcının yazılı talebi üzerine ve alıcıya iade yapılmaması kaydıyla düzeltme yapılmayabilir.
Müteselsil Sorumluluk
Tevkifat tutarını beyan edip ödeyen alıcı, işlemin önceki safhalarında Hazine'ye intikal etmeyen vergi nedeniyle, tevkif ettiği vergiyle sınırlı olarak müteselsil sorumluluk uygulamasının muhatabı olmaz.