İngiltere Ltd Şirketiyle Türkiye'ye Satışta Vergilendirme

İngiltere'de kurulan bir limited şirketin Türkiye'den yönetilmesi ve Türkiye'deki bir depodan Türkiye'deki müşterilere satış yapması, iki ülkenin vergi kurallarını birlikte gündeme getirir. Bu yazıda İngiltere'deki VAT kayıt eşiğinin bu satışlara uygulanıp uygulanmadığı, şirketin hangi ülkede vergi mukimi sayıldığı, Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması'nın bu duruma yaklaşımı ile Türkiye'de doğan kurumlar vergisi, ithalat ve KDV yükümlülükleri ele alınmaktadır.

Ele Alınan Yapı

Bu yazıda şu yapı esas alınmıştır: Birleşik Krallık'ta kurulmuş ve kayıtlı adresi orada bulunan bir limited şirket (Ltd) vardır. Şirketin yöneticisi Türkiye'de yaşar ve şirketle ilgili kararlar Türkiye'de alınır. Ürünler Çin'den satın alınır, Türkiye'ye ithal edilir ve Türkiye'deki bir depoda tutulur. Satışlar bir e-ticaret altyapısı üzerinden Türkiye'deki tüketicilere yapılır ve ürünler bu depodan gönderilir.

Bu yapıda vergilendirmeyi üç soru belirler: satılan malın nerede teslim edildiği, şirketin vergi bakımından hangi ülkenin mukimi olduğu ve şirketin Türkiye'de bir işyerinin bulunup bulunmadığı. Aşağıdaki bölümler bu sorular üzerinden ilerler. Tutar ve oranlar 3 Kasım 2026 itibarıyla geçerli olanlardır.

Toplu Bakış

Konu Sonuç Dayanak
İngiltere'de VAT Türkiye'de teslim edilen mallar VAT kapsamı dışındadır, 90.000 sterlinlik eşiğe eklenmez VAT Act 1994, s. 7
İngiltere'de kurumlar vergisi Şirket kuruluş yeri nedeniyle mukimdir, oran yüzde 19 ile yüzde 25 arasındadır CTA 2009, s. 14
Türkiye'de kurumlar vergisi İş merkezi Türkiye'deyse tam mükellefiyet, oran yüzde 25 KVK md. 3
Çifte mukimlik İki ülkenin yetkili makamlarınca karşılıklı anlaşmayla belirlenir Anlaşma md. 4/3
Türkiye'deki satışlar Teslim Türkiye'de yapılmış sayılır, genel KDV oranı yüzde 20 KDV Kanunu md. 6
Çin'den ithalat İthalde KDV gümrük vergisiyle birlikte ödenir KDV Kanunu md. 46

VAT Kayıt Eşiği ve Son 12 Ay Kuralı

Birleşik Krallık'ta VAT kayıt eşiği 1 Nisan 2024'ten bu yana 90.000 sterlindir. İngiltere vergi idaresi HMRC'nin VAT Notice 700/1 rehberine göre eşik iki şekilde izlenir. Herhangi bir ayın sonunda geriye doğru son 12 ayın vergiye tabi cirosu eşiği aşmışsa ya da yalnızca önümüzdeki 30 günün cirosunun eşiği aşması bekleniyorsa kayıt zorunlu hâle gelir. Son 12 ay testinde kayıt, eşiğin aşıldığı ayın sonundan itibaren 30 gün içinde yaptırılır. Kayıttan çıkma eşiği 88.000 sterlindir.

Value Added Tax Act 1994'ün 1 numaralı ekine göre bu eşik yalnızca Birleşik Krallık'ta yerleşik (UK-established) kişilere uygulanır. Birleşik Krallık'ta işyeri veya sabit yeri bulunmayan kişiler yerleşik olmayan vergiye tabi kişi (NETP) olarak adlandırılır. Bu kişiler Birleşik Krallık'ta vergiye tabi bir teslim yaptıkları anda, tutarı ne olursa olsun kayıt yaptırır.

HMRC'ye göre İngiltere'de kurulmuş bir şirket, kayıtlı adresinde mal ve hizmet alıp verebiliyorsa normal olarak Birleşik Krallık'ta yerleşik kabul edilir. Aynı rehber, yalnızca kayıtlı, hizmet veya sanal ofis adresinin bir işyeri oluşturmaya yetmediğini belirtir. Yönetimi Türkiye'de olan ve İngiltere'de yalnızca kayıtlı adresi bulunan bir şirket bu nedenle NETP sayılabilir.

Türkiye'deki Depodan Yapılan Satışlar VAT Kapsamında mı?

Asıl belirleyici olan, malın nerede teslim edildiğidir. Value Added Tax Act 1994'ün 7. maddesine göre Birleşik Krallık'a girmeyen veya oradan çıkmayan bir mal, teslim sırasında Birleşik Krallık'ta değilse teslim Birleşik Krallık dışında yapılmış sayılır. HMRC'nin mal tesliminin yerine ilişkin rehberi de Birleşik Krallık'a hiç girmeyen malların tesliminin Birleşik Krallık dışında gerçekleştiğini, faturanın İngiltere'den düzenlenmesinin ve bedelin orada tahsil edilmesinin bu sonucu değiştirmediğini açıklar.

Türkiye'deki depodan Türkiye'deki müşterilere gönderilen mallar bu nedenle İngiltere VAT'ının kapsamı dışındadır. VAT Notice 700/1'e göre eşiğin hesabında yalnızca Birleşik Krallık'ta yapılan vergiye tabi teslimler dikkate alındığından bu satışlar 90.000 sterlinlik ciroya da eklenmez. Bu yapıda eşiğin altında kalmak bir muafiyet anlamına gelmez; satışlar zaten İngiltere'nin VAT sistemine girmez ve malın teslim edildiği Türkiye'de vergilendirilir.

Birleşik Krallık'ta VAT kaydı, mallar Birleşik Krallık'ta bulunur veya oraya ithal edilirse ya da Birleşik Krallık'taki müşterilere satış yapılırsa gündeme gelir. Kanun, Birleşik Krallık dışında yapılan ve orada yapılsaydı vergiye tabi olacak teslimler için isteğe bağlı kayda izin verir. HMRC ise bu kaydı, işletmenin Birleşik Krallık'tan vergiye tabi alım yapması veya Birleşik Krallık'a mal ithal etmesi şartına bağlar.

İngiltere'de Kurumlar Vergisi ve Şirket Yükümlülükleri

Corporation Tax Act 2009'un 14. maddesine göre Birleşik Krallık'ta kurulan şirket orada mukim sayılır ve aynı Kanun'un 5. maddesi uyarınca dünya genelindeki kazancı üzerinden kurumlar vergisine tabidir. 1 Nisan 2026'da başlayan mali yıl için oran, 50.000 sterline kadar kazançta yüzde 19, 250.000 sterlini aşan kazançta yüzde 25'tir. İki tutar arasında kademeli indirim uygulanır.

Şirket, faaliyete başladığı tarihten itibaren üç ay içinde HMRC'ye kurumlar vergisi bakımından aktif olduğunu bildirir. Vergi hesap döneminin bitiminden itibaren dokuz ay bir gün içinde ödenir, beyanname on iki ay içinde verilir. Companies House'a karşı yükümlülükler de sürer. Kayıtlı adres Birleşik Krallık'ta fiziki bir adres olmalıdır, posta kutusu adresi kabul edilmez. Yöneticilerin Birleşik Krallık'ta yaşaması gerekmez. Şirket en az on iki ayda bir onay beyanı (confirmation statement) ve yıllık hesaplarını verir. 18 Kasım 2025'ten itibaren yeni yöneticilerin kimliklerini Companies House'a doğrulatması zorunludur.

Türkiye'de Tam Mükellefiyet ve İş Merkezi

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2. maddesine göre anonim ve limited şirketlere benzer nitelikteki yabancı kurumlar da sermaye şirketi sayılır. Kanun'un 3. maddesine göre kanuni merkezi veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumlar tam mükelleftir ve Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazancın tamamı üzerinden vergilendirilir. Aynı madde iş merkezini, iş bakımından işlemlerin fiilen toplandığı ve yönetildiği merkez olarak tanımlar.

Kanuni merkezi İngiltere'de olan bir Ltd şirketi, yönetim kararları Türkiye'de alınıyor ve işler fiilen Türkiye'den yürütülüyorsa iş merkezi Türkiye'de bulunan bir kurum olarak tam mükellef sayılabilir. Bu durumda kurum kazancı üzerinden yüzde 25 oranında kurumlar vergisi hesaplanır. Kanun'un 32/C maddesindeki yüzde 10'luk yurt içi asgari kurumlar vergisi, ilk defa faaliyete başlayan kurumlarda üç hesap dönemi boyunca uygulanmaz. Kanuni merkezi de iş merkezi de yurt dışında olan kurumlar ise dar mükellef olur ve Türkiye'deki işyerleri veya daimi temsilcileri aracılığıyla elde ettikleri kazanç üzerinden vergilendirilir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 156. maddesi işyerini ticari bir faaliyetin yürütülmesine tahsis edilen veya bu faaliyette kullanılan yer olarak tanımlar ve depoyu da işyerleri arasında sayar. Türkiye'de mal bulundurulan bir depo, şirketin Türkiye'de işyeri bulunduğunu gösteren unsurlardan biridir.

Çifte Mukimlik ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması

Ele alınan yapıda şirket İngiltere'de kuruluşu nedeniyle, Türkiye'de ise iş merkezi nedeniyle mukim sayılır. Türkiye ile Birleşik Krallık arasında 19 Şubat 1986'da imzalanan ve 1989 yılından itibaren uygulanan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması'nın 4. maddesinin 3. fıkrası bu durumu düzenler. Fıkraya göre gerçek kişi dışındaki bir kişi kural olarak fiili iş merkezinin bulunduğu devletin mukimi kabul edilir. Ancak fiili iş merkezi bir devlette, kanuni merkezi diğer devlette bulunuyorsa mukimlik iki devletin yetkili makamlarınca karşılıklı anlaşmayla belirlenir.

Ele alınan yapı tam olarak bu ikinci hâle girer ve mukimlik kendiliğinden belirlenmez. HMRC'nin uluslararası vergi rehberine göre yetkili makamlar karar verene kadar şirket Birleşik Krallık bakımından mukim sayılmaya devam eder. Bu dönemde şirket İngiltere'de kurumlar vergisi beyannamesi vermeyi sürdürürken Türkiye'de de tam mükellef olarak vergilendirilebilir. Anlaşmanın 23. maddesi Türkiye'de ödenen verginin Birleşik Krallık'taki vergiden mahsubunu, 25. maddesi ise karşılıklı anlaşma usulünü düzenler.

Anlaşmanın 5. maddesi yönetim yerini işyeri örnekleri arasında sayar, yalnızca depolama, teşhir veya teslim amacıyla kullanılan tesisleri ise işyeri tanımının dışında bırakır. Vergi Usul Kanunu depoyu doğrudan işyeri sayarken anlaşma bakımından bir deponun işyeri oluşturup oluşturmadığı, orada yürütülen faaliyetin niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.

Çin'den İthalat: Gümrük Vergisi ve İthalde KDV

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesine göre her türlü mal ithalatı KDV'ye tabidir ve 8. madde uyarınca ithalatta vergiyi malı ithal eden öder. Vergiyi doğuran olay, Gümrük Kanunu'na göre gümrük vergisi ödeme yükümlülüğünün başlamasıdır. Matrah, Kanun'un 21. maddesine göre malın gümrük vergisine esas kıymetine ithalat sırasında ödenen vergi, resim, harç ve diğer giderlerin eklenmesiyle bulunur. Kanun'un 46. maddesine göre ithalde alınan KDV, gümrük vergisiyle birlikte ve aynı zamanda ödenir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 181. maddesine göre ithalatta gümrük yükümlülüğü, serbest dolaşıma giriş için verilen beyannamenin tescil tarihinde başlar ve yükümlü beyan sahibidir. Kanun'un 62. maddesi beyan sahibinin kural olarak Türkiye Gümrük Bölgesi'nde yerleşik olmasını arar. Kanun'un 3. maddesine göre tüzel kişilerde yerleşiklik, bu bölgede kayıtlı bir işyeri, kanuni iş merkezi veya şube bulunmasıyla sağlanır. Bu kural, şirketin Türkiye'de kayıtlı bir varlığının bulunup bulunmadığını ithalat bakımından da önemli kılar.

Türkiye'deki Satışlarda KDV

KDV Kanunu'nun 6. maddesine göre mal teslim anında Türkiye'de bulunuyorsa işlem Türkiye'de yapılmış sayılır. Türkiye'deki depodan Türkiye'deki tüketicilere gönderilen malların teslimi bu nedenle Türkiye'de KDV'ye tabidir ve 8. madde uyarınca vergiyi teslimi yapan satıcı öder. Genel oran 10 Temmuz 2023'ten bu yana yüzde 20'dir. KDV'de şirketler için bir ciro eşiği bulunmaz, mükellefiyet ilk teslimle doğar.

Kanun'un 9. maddesi, mükellefin Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmadığı hâllerde vergiyi işleme taraf olanlardan almaya imkân verir. Bu düzenleme dört unsurun hiçbirinin Türkiye'de bulunmadığı durumlar içindir. Türkiye'den yönetilen ve Türkiye'de depo bulunduran bir şirkette bu unsurlardan en az biri Türkiye'de olduğundan satışlara ilişkin KDV'nin şirketin kendisi tarafından, vergi dairesine kayıt yaptırılarak aylık KDV beyannamesiyle beyan edilmesi gerekir. Beyan süreleri vergi beyannameleri sayfasında yer almaktadır.

Türkiye'de ayrıca elektronik hizmet sunucularına özel bir KDV kaydı bulunur. Kanun'un 9. maddesine göre Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi bulunmayanların KDV mükellefi olmayan gerçek kişilere elektronik ortamda sunduğu hizmetlerde vergi, hizmeti sunan tarafından beyan edilip ödenir. Bu kayıt ve 3 numaralı KDV beyannamesi yalnızca elektronik hizmetler içindir, fiziki malların satışında uygulanmaz. Türkiye'deki satışlar için düzenlenecek faturalar ise e-ticarette e-Arşiv fatura kurallarına tabidir.

Değerlendirme

Ele alınan yapıda satışlar İngiltere'nin VAT sistemine girmediğinden 90.000 sterlinlik eşik belirleyici değildir. Malların Türkiye'de teslim edilmesi KDV'yi, şirketin Türkiye'den yönetilmesi ve Türkiye'de depo bulundurması kurumlar vergisini Türkiye'ye bağlar. Şirket bunun yanında İngiltere'deki kuruluş ve beyan yükümlülüklerini sürdürür ve çifte mukimlik yetkili makamlar arasında çözülene kadar iki ülkenin kurallarıyla birlikte karşılaşır.

Mukimlik ve işyeri değerlendirmesi kararların nerede alındığına, deponun nasıl işletildiğine ve şirketin İngiltere'deki varlığına göre değişir. Sonuç bu nedenle somut olayın ayrıntılarına göre belirlenir. Türkiye'de kurulan bir işletmeyle karşılaştırma için şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki temel farklar yazısına bakılabilir.

Kontrol Listesi

Satışlara başlanmadan önce aşağıdaki hususların netleştirilmesi gerekir.

  • Şirketle ilgili kararların hangi ülkede alındığı ve bunun nasıl belgelendiği
  • İngiltere'deki kayıtlı adresin niteliği ve orada yürütülen faaliyet
  • Malların teslim anında bulunduğu yer ve satışların VAT kapsamı
  • Türkiye'deki depo ve diğer işyerlerinin vergi dairesine bildirimi
  • Çin'den yapılacak ithalatta beyan sahibi olacak kişi
  • Türkiye'de KDV ve kurumlar vergisi mükellefiyetinin başlangıç tarihi
  • Companies House ve HMRC'ye yapılacak bildirimlerin süreleri
  • Çifte mukimlik için yetkili makamlara başvuru imkânı
  • Türkiye'deki satışlar için düzenlenecek faturaların türü

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Oran ve süreler değişebildiği için güncel mevzuatın esas alınması gerekir.

Tüm Yayınlar