E-Ticaret İçin Şahıs Şirketi Kuruluşu ve İlk Gün İşlemleri

Kendi internet sitesi üzerinden satış yapmak isteyen bir kişi için şahıs işletmesi, kuruluş işlemleri az olan bir başlangıç yoludur. Bu yazıda işe başlama bildiriminin nasıl ve hangi sürede yapıldığı, vergi mükellefiyetinin ne zaman başladığı, vergi levhası ve sicil kaydı, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne kayıt, satış sitesinde bulunması gereken bilgiler ve bu işlemlerden hangilerinin ilk gün tamamlanabileceği ele alınmaktadır.

Şahıs İşletmesiyle Başlamak

Günlük dilde şahıs şirketi olarak anılan şahıs işletmesi, bir gerçek kişinin kendi adına yürüttüğü ve sahibinden ayrı tüzel kişiliği bulunmayan işletmedir. Kuruluş için sermaye veya şirket sözleşmesi gerekmez. İşletmenin temel kaydı vergi dairesine yapılan işe başlama bildirimidir. Limited şirketle karşılaştırma şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki temel farklar yazısında, kuruluşta istenen belgeler ise şirket kuruluşu ve değişiklikler sayfasında yer almaktadır.

İlk Günlerde Yapılacak İşlemler

Aşağıdaki tabloda kendi sitesinden satış yapacak bir şahıs işletmesinin ilk günlerde tamamlaması gereken işlemler ve süreleri özetlenmiştir. Süreler 3 Kasım 2026 itibarıyla geçerli olanlardır.

İşlem Nasıl yapılır Süre
Kullanıcı kodu ve şifre Dijital Vergi Dairesi'nde e-Devlet ile kayıt Anında
İşe başlama bildirimi e-Devlet veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden 10 gün
Mükellefiyet tesisi ve yoklama Vergi dairesince yapılır 15 gün içinde yoklama
Vergi levhası Dijital Vergi Dairesi'nden yazdırılır 1 ay
Elektronik tebligat Dijital Vergi Dairesi'nden etkinleştirilir 15 gün
Sicil kaydı Tacirde ticaret sicili, esnafta esnaf sicili 15 veya 30 gün
Bağ-Kur sigortalılığı Vergi dairesinin bildirimiyle Kendiliğinden
ETBİS kaydı e-Devlet üzerinden Satıştan önce

Kullanıcı kodunun alınması ve işe başlama talebinin gönderilmesi aynı gün tamamlanabilir. Mükellefiyetin vergi dairesince tesis edilmesi ve sicil kaydı ise ilgili idarelerin işlem süresine bağlıdır. Vergi levhası, fatura ve ETBİS kaydı gibi adımlar da bu işlemlerin tamamlanmasını bekler.

İşe Başlama Bildirimi

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153. maddesine göre vergiye tabi ticaret ve sanat erbabı işe başladığını vergi dairesine bildirmekle yükümlüdür. Kanun'un 154. maddesi bir işyeri açmayı ya da işyeri açılmamış olsa bile ticaret siciline veya bir meslek kuruluşuna kaydolmayı işe başlama sayar. 168. maddeye göre gerçek kişiler bu bildirimi işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde kendileri, avukatları veya yetkili meslek mensupları aracılığıyla yapar. Şirketlerde bildirimi ticaret sicili müdürlüğü yaparken şahıs işletmesinde bildirimin işletme sahibince yapılması gerekir.

Bildirim, e-Devlet'teki Gerçek Kişiler İçin Vergi Dairelerince Mükellefiyet Tesis Edilmesi (İşe Başlama Bildirim Talebi) hizmetiyle ya da Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Dijital Vergi Dairesi üzerinden vergi dairesine gidilmeden yapılabilir. Talepte işe başlama tarihi belirtilir. İşe başlamanın süresinde bildirilmemesi Kanun'un 352. maddesine göre birinci derece usulsüzlük sayılır.

Kanun'un 156. maddesi işyerini ticari bir faaliyetin yürütülmesine tahsis edilen veya bu faaliyette kullanılan yer olarak tanımlar ve depoyu da işyerleri arasında sayar. Ürünlerin tutulduğu bir depo bu nedenle işletmenin işyerlerinden biri olarak değerlendirilir.

Mükellefiyetin Başlaması

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın işe başlayan mükelleflere yönelik açıklamasına göre işe başlama bildirimi üzerine vergi dairesince mükellefiyet tesis edilir ve Elektronik Yoklama Sistemi üzerinden yoklama yapılır. Aynı açıklamaya göre işe başlama yoklamaları mükellefiyetin tesis edildiği tarihten itibaren en geç 15 gün içinde sonuçlandırılır. Vergi Usul Kanunu'nun 127. maddesine göre yoklamanın amacı mükellefleri ve mükellefiyetle ilgili olayları tespit etmektir.

Mükellefiyet, bildirilen işe başlama tarihinden itibaren başlar. Bu tarihten sonra yapılan satışlar vergiye tabidir. Ancak faturanın düzenlenebilmesi için mükellefiyetin vergi dairesince tesis edilmiş olması gerekir. Kendi sitesinden satış yapacak bir kişi ayrıca satışa başlamadan önce Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne kayıt olur.

Vergi Levhası ve Vergi Numarası

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişilerde vergi kimlik numarası olarak on bir haneli T.C. kimlik numarası kullanılır. Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliği'ne göre 1 Temmuz 2006'dan itibaren belgelerde vergi kimlik numarası satırına T.C. kimlik numarası yazılır.

408 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne göre yeni işe başlayan mükelleflerin vergi levhaları, mükellefiyet tesisinin ardından sistem tarafından internet vergi dairesi hesaplarına aktarılır. Bu levhalarda matrah bölümünde “Yeni İşe Başlama” ifadesi yer alır ve levha mükellefiyet tesisinden itibaren bir ay içinde yazdırılarak alınır. Levha bugün Dijital Vergi Dairesi'nden elde edilir.

11 Ekim 2026'da yayımlanan 596 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne göre bu tarihten sonra mükellefiyet tesis ettirenler, işe başlama tarihini izleyen 15 gün içinde elektronik tebligat sistemine dâhil olur. Sisteme Dijital Vergi Dairesi üzerinden e-posta ve kısa mesaj doğrulamasıyla geçilir.

Ticaret Sicili mi, Esnaf Sicili mi?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12. maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Kanun'un 11. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Meslek Kuruluşları Kanunu ise esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dâhil olup basit usulde vergilendirilenleri veya işletme hesabı esasına göre defter tutanları esnaf sayar.

Ticaret Bakanlığı'nın güncel esnaf ve sanatkâr meslek kolları listesinde e-ticaret de yer alır. Bu nedenle işletme hesabı esasına göre defter tutan bir internet satıcısı esnaf siciline kaydolabilir, bilanço esasına göre defter tutanlar ise tacir olarak ticaret siciline kaydolur. Defter tutma usulleri muhasebe ve defter tutma sayfasında açıklanmıştır.

Tacir, Türk Ticaret Kanunu'nun 40. maddesine göre ticari işletmenin açıldığı günden itibaren on beş gün içinde işletmesini ve ticaret unvanını ticaret siciline tescil ettirir. Sicil işlemleri Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden yürütülür ve tescille birlikte MERSİS numarası verilir. Esnaf ve sanatkârlar ise 5362 sayılı Kanun'un 68. maddesine göre çalışmaya başladıkları tarihten itibaren otuz gün içinde bağlı oldukları sicile tescil ettirir.

Bağ-Kur ve Genç Girişimci İstisnası

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre ticari kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar sigortalı sayılır. Kanun'un 7. maddesine göre sigortalılık vergi mükellefiyetinin başladığı tarihte başlar. 8. madde uyarınca vergi dairesi, işe başlama işlemlerinin tamamlandığı tarihten itibaren en geç 15 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirimde bulunur, işletme sahibinin ayrıca giriş bildirgesi vermesi gerekmez.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20. maddesi, ilk defa ticari kazanç nedeniyle mükellef olan ve işe başlama tarihinde yirmi dokuz yaşını doldurmamış kişilerin kazancının bir kısmını faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca gelir vergisinden istisna eder. Yıl içinde işe başlanılan dönem de bu üç dönemden biri sayılır. İstisna tutarı tarifenin ikinci gelir dilimindeki tutardır ve 2026 yılı için 400.000 TL'dir. İşe başlamanın süresinde bildirilmesi, işin bizzat yürütülmesi ve işletmenin eş veya yakın akrabadan devralınmamış olması şartlar arasındadır.

Aynı kişilere tanınan sigorta prim desteği ise 7566 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın açıklamasına göre 1 Ocak 2026'dan itibaren genç girişimcilere sigorta prim teşviki uygulanmamaktadır.

Basit Usulden Yararlanma

Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 320)'ye göre basit usule tabi mükelleflerin aynı faaliyetlerini internet ortamında da sürdürmesi basit usulün şartlarını ihlal sayılmaz. Ancak 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Ocak 2026'dan itibaren büyükşehir belediyesi bulunan illerde her türlü emtia alım satımıyla uğraşanlar basit usulden çıkarılmıştır. Kararda nüfusu 30.000'i aşmayan ilçeler ve işyeri olmaksızın seyyar faaliyette bulunanlar gibi istisnalar yer alır. Bu istisnalar dışında büyükşehirlerde mal satan bir internet satıcısının kazancı gerçek usulde vergilendirilir.

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) Kaydı

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 11. maddesi hizmet sağlayıcıları Ticaret Bakanlığı'nın istediği bilgileri Bakanlıkça oluşturulan sisteme bildirmekle yükümlü kılar. Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ'in 5. maddesine göre kendilerine ait elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar faaliyete başlamadan önce ETBİS'e kayıt olur. Kayıt e-Devlet üzerinden yapılır ve kayıtta tacirler için MERSİS numarası ile vergi kimlik numarası, esnaf ve sanatkârlar için T.C. kimlik numarası ile vergi kimlik numarası girilir.

Tebliğ'in 7. maddesine göre kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi, ödeme yöntemleri ve kargo firmaları gibi diğer bilgiler kayıt tarihinden itibaren otuz gün içinde bildirilir, bu bilgilerdeki değişiklikler de otuz gün içinde güncellenir. Kayıt için tacirlerden MERSİS numarası istendiğinden, kendi sitesinden satış yapacak bir tacirin satışa başlamadan önce ticaret sicili kaydını da tamamlamış olması gerekir.

Satış Sitesinde Bulunması Gereken Bilgiler

Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik'in 5. maddesine göre hizmet sağlayıcı, ana sayfadan doğrudan ulaşılabilen bir iletişim bölümünde aşağıdaki bilgilere yer verir. Bilgilerin hangi sayfada gösterileceği kullanılan e-ticaret altyapısına göre değişse de Yönetmelik bu bölüme ana sayfadan doğrudan erişilebilmesini arar.

  • Tacir için ticaret unvanı, MERSİS numarası ve merkez adresi; esnaf ve sanatkâr için adı soyadı, vergi kimlik numarası ve merkez adresi
  • Kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi, elektronik posta adresi, telefon numarası ve varsa işletme adı ile tescilli markası
  • Mensubu olduğu meslek odası ve meslekle ilgili davranış kurallarına ilişkin bilgiler

Yönetmeliğe göre sitede ayrıca bir işlem rehberi bulunur ve vergiler ile teslimat masrafları dâhil toplam fiyat, ödeme bilgileri girilmeden önce gösterilir. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca sözleşme kurulmadan önce tüketiciye satıcının adı veya unvanı ile MERSİS ya da vergi kimlik numarasını da içeren ön bilgilendirme yapılır. Tüketici, malın teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin cayma hakkını kullanabilir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 10. maddesi de kişisel veriler toplanırken ilgili kişinin aydınlatılmasını zorunlu kılar.

İlk Faturanın Düzenlenmesi

Kullanıcı kodu ve şifre, Dijital Vergi Dairesi'ndeki “e-Devlet ile Kayıt Ol” seçeneğiyle anında alınabilir. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın e-Arşiv Portalı'na bu bilgilerle giriş yapılır ve mükellefiyet tesis edildikten sonra faturalar portal üzerinden düzenlenir. e-Arşiv Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan ve işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, 31 Aralık 2026'ya kadar vergiler dâhil 3.000 TL'yi aşan faturalarını, 1 Ocak 2027'den itibaren ise bütün faturalarını e-Arşiv Fatura olarak düzenler. Ayrıntılar e-ticarette e-Arşiv fatura yazısında, uygulamalara geçiş ise e-dönüşüm sayfasında yer almaktadır.

Depo ve Gönderim Firmalarıyla Çalışma

Depolama ve gönderim hizmeti veren firmalarla yapılacak sözleşmede hangi belgelerin isteneceği mevzuatla belirlenmiş değildir, her firma kendi şartlarına göre belge ister. Uygulamada sıkça istenen belgeler, işletmenin kimliğini gösteren resmî kayıtlardır:

  • Vergi levhası: adı soyadı veya unvan, adres, vergi kimlik numarası, vergi dairesi, işe başlama tarihi ve faaliyet kodu yer alır
  • Tacirlerde sicil tasdiknamesi: MERSİS numarası, ticaret unvanı, işletme sahibinin adı ve adresi ile faaliyet alanı yer alır
  • Tacirlerde tescilin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı

Vergi levhasının içeriği 408 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde, sicil tasdiknamesinin içeriği ise Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 16. maddesinde belirlenmiştir.

İlk Gün Kontrol Listesi

Kendi sitesinden satış yapacak bir şahıs işletmesinde ilk günlerde aşağıdaki adımların tamamlanması gerekir.

  • Dijital Vergi Dairesi kullanıcı kodu ve şifresinin alınması
  • İşe başlama bildiriminin işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde yapılması
  • Mükellefiyet tesisinin ve yoklamanın izlenmesi
  • Vergi levhasının bir ay içinde Dijital Vergi Dairesi'nden alınması
  • Elektronik tebligat sistemine 15 gün içinde dâhil olunması
  • Ticaret siciline 15 gün, esnaf siciline 30 gün içinde kayıt yaptırılması
  • Satışa başlamadan önce ETBİS'e kayıt olunması
  • KEP adresi alınması ve sitedeki iletişim bölümünün hazırlanması
  • Ön bilgilendirme, mesafeli satış sözleşmesi ve aydınlatma metninin hazırlanması
  • İlk faturanın GİB e-Arşiv Portalı üzerinden düzenlenmesi

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Oran ve süreler değişebildiği için güncel mevzuatın esas alınması gerekir.

Tüm Yayınlar